Hiện nay, chất lượng sản phẩm, hàng hoá không những là thước đo quan trọng khẳng định sự tồn tại của doanh nghiệp mà còn là chuẩn mực trong các quan hệ kinh tế, thương mại và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Chất lượng sản phẩm, hàng hoá liên quan trực tiếp đến sự an toàn, vệ sinh, sức khỏe con người và môi trường. Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hoá, bên cạnh việc tạo điều kiện thuận lợi để lưu thông, trao đổi hàng hóa, việc ngăn cản các sản phẩm, hàng hóa kém chất lượng, không bảo đảm an toàn để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng luôn được quan tâm.

Tuy nhiên, bên cạnh trách nhiệm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của doanh nghiệp thì người tiêu dùng cũng cần biết tự bảo vệ mình; cần thông thái khi lựa chọn sản phẩm, cần có các kiến thức, thông tin nhất định về chất lượng sản phẩm hàng hóa.

Tiểu phẩm pháp luật “Kinh doanh phải đúng luật” giới thiệu đến quý bạn đọc một số quy định liên quan đến việc bảo đảm chất lượng sản phẩm của hàng hóa.

I. Nhân Vật

- Phong: Giám đốc công ty

- Quang: Luật sư, bạn Phong

II. Nội dung tiểu phẩm

Khi còn làm thợ cắt tóc, do tay nghề cao lại thêm có khiếu ăn nói Phong thường bán được thêm các sản phẩm cho khách hàng khi đến làm đẹp. Nhận thấy có thể kinh doanh kiếm lời được từ các sản phẩm này, Phong đã huy động vốn cùng một số người bạn mở Công ty TNHH X. Công ty hoạt động chính trong lĩnh vực kinh doanh các mặt hàng mỹ phẩm. Để chuẩn bị cho việc thành lập công ty, Phong đã kết nối với các khâu trung gian để kinh doanh các sản phẩm mà đa số người dân đang quan tâm trên thị trường. Tại buổi khai trương, Phong mời rất đông bạn bè đến chung vui. Ai nấy đều chúc mừng cho ông chủ trẻ tuổi.

Phong: Cảm ơn mọi người đã đến tham gia buổi khai trương thành lập Công ty, để quảng bá thêm về các sản phẩm của Công ty, Phong đã chuẩn bị một số món quà nhỏ do Công ty bán để tặng mọi người, là các sản phẩm về chăm sóc tóc và các mặt hàng mỹ phẩm có do các công ty trong nước và nước ngoài sản xuất. Đây là những sản phẩm đang được bán rất chạy trên thị trường. Mong mọi người ủng hộ cho Phong. Mời mọi người tự nhiên dùng bánh ngọt, uống trà và tham quan các sản phẩm.

Tất cả đều vỗ tay chúc mừng Phong. Trong lúc mọi người đang tham quan và được nhân viên tư vấn giới thiệu tính năng của các sản phẩm trưng bày thì Quang bước vào. Thấy bạn thân đến, Phong chạy ra niềm nở bắt tay bạn.

Quang: Chúc mừng sếp trẻ. Chúc Công ty làm ăn phát đạt nhé! Thông cảm tôi có chút việc bận nên giờ mới qua được.

Phong vỗ vai bạn: Cảm ơn ông bạn, rất cám ơn bạn đã đến tham dự buổi khai trương công ty. Vào đây uống tách trà và tham quan công ty, cũng vừa bắt đầu thôi.

Quang: Công ty lớn quá, hoành tránh đấy ông bạn. Vợ tôi cũng hay dùng các loại sản phẩm kiểu này, để tôi bảo nhà tôi qua ông làm thẻ khách hàng thường xuyên nhỉ?

Phong cười lớn: Được vậy thì còn gì bằng nữa. Tặng luôn bà xã ông thẻ khách hàng VIP đấy.

Quang: Cám ơn nhé, thôi để tôi đi tham quan một lượt, ông ra tiếp khách đi, hôm nay chắc bận đấy.

Phong: ok bạn

Quang đi tham quan một lượt, thấy sản phẩm dầu gội đầu nhập khẩu từ Hàn Quốc mà vợ mình hay dùng nhưng công thức tại sản phẩm này có hơi khác về thành phần, Quang thấy lạ và mang qua chỗ Phong hỏi.

Quang: Đây là sản phẩm mới à ông? Vợ tôi cũng đang dùng loại này, hôm trước tôi có đi cùng vợ để mua, nhưng tôi thấy sản phẩm này công thức hơi khác loại vợ tôi đang dùng.

Phong thấy vậy, kéo Quang ra bàn riêng nói chuyện

Phong (che tay nói thầm vào tai Quang): Ông bạn đúng là luật sư có khác, đi cùng vợ mua hàng mà còn nhớ được cả thành phần của sản phẩm. Trí nhớ của ông tuyệt vời đấy.

Quang: À hôm ấy nhân viên bán hàng giới thiệu khá chi tiết, thấy tính năng và tác dụng của loại này tốt, tôi xem thấy sản phẩm phù hợp nên nhớ lâu.

Phong: Thực ra là các sản phẩm này của Công ty tôi kinh doanh công thức chưa được đúng với hồ sơ đã công bố. Nhưng mà ông cũng biết đấy, kinh doanh muốn có lời mà làm nghiêm chỉnh thì kiếm đâu ra được lãi. Công ty tôi nhập những mặt hàng này cũng có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, toàn là hàng công ty chỉ khác là thành phần thôi. Nhập những loại này giá thành rẻ hơn, bán có lãi cao mà quan trọng nhất là không phải hàng giả, chỉ khác nhau về chất lượng sản phẩm thôi.

Quang: Ấy, ông hiểu như vậy là không đúng rồi. Ông làm như vậy là vi phạm pháp luật và bị xử phạt đấy ông biết không?

Phong: Sao ông nói gì nghiêm trọng vậy, về cơ bản công thức vẫn như vậy, chỉ có điều thành phần khác nhau thôi mà ông.

Quang vừa nói vừa chỉ các sản phẩm: Đấy là sản phẩm tôi biết, thế còn tất cả những sản phẩm quảng bá hôm nay đều làm y như thế à ông?

Phong căng thẳng: Ừ, thì cũng tương tự như nhau.

Quang cầm tờ giới thiệu sản phẩm: Để tôi dẫn quy định pháp luật cho ông rõ này. Theo Điều 71 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi vi phạm quy định về mua bán mỹ phẩm trong hoạt động kinh doanh mỹ phẩm bị xử phạt như sau:

"1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với trường hợp tổng trị giá lô hàng vi phạm dưới 20.000.000 đồng hoặc phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với trường hợp tổng trị giá lô hàng vi phạm từ 20.000.000 đồng trở lên tính theo giá bán đối với tổ chức, cá nhân không phải là tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường khi thực hiện một trong các hành vi sau đây:

a) Kinh doanh mỹ phẩm không còn nguyên vẹn bao bì của nhà sản xuất;

b) Kinh doanh mỹ phẩm quá hạn dùng hoặc quá thời hạn theo khuyến cáo của nhà sản xuất;

c) Kinh doanh mỹ phẩm đã bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền thông báo thu hồi do vi phạm quy định của pháp luật.

2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường thực hiện một trong các hành vi sau đây:

a) Kinh doanh mỹ phẩm không bảo đảm chất lượng, không an toàn cho người sử dụng;

b) Kinh doanh mỹ phẩm không còn nguyên vẹn bao bì của nhà sản xuất;

c) Kinh doanh mỹ phẩm quá hạn dùng hoặc quá thời hạn theo khuyến cáo của nhà sản xuất;

d) Kinh doanh mỹ phẩm đã bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền thông báo thu hồi do vi phạm quy định của pháp luật.

3. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường thực hiện một trong các hành vi sau đây:

a) Kinh doanh mỹ phẩm có thành phần chất cấm sử dụng trong mỹ phẩm hoặc vượt quá giới hạn cho phép đối với chất có quy định giới hạn nồng độ, hàm lượng sử dụng theo quy định của pháp luật;

b) Kinh doanh mỹ phẩm không có hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) hoặc có hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) nhưng không đầy đủ theo quy định của pháp luật hoặc không xuất trình hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) khi có yêu cầu kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền;

c) Kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng với hồ sơ công bố đã được duyệt;

d) Không thực hiện thu hồi mỹ phẩm theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

4. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc thu hồi và tiêu hủy sản phẩm mỹ phẩm đối với hành vi quy định tại khoản 1, khoản 2 và các điểm a, b, c khoản 3 Điều này;

b) Kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm đối với hành vi quy định tại khoản 3 Điều này”.

Theo như ông nói thì hành vi của Công ty ông đã vi phạm quy định tại điểm c khoản 3 Điều 71 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP là kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng với hồ sơ công bố đã được duyệt. Đối với hành vi này sẽ bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường.

Phong hoảng hốt: Ôi tôi tưởng mình chỉ nhập hàng về bán thôi chứ không nghĩ lại phức tạp thế. Tôi phải làm như thế nào đây ông?

Quang: Vẫn may cho ông hôm nay khai trương thành lập Công ty, toàn là những người thân thiết đấy mà Công ty lại chưa hoạt động kinh doanh ngày nào.

Theo quy định tại khoản 4 Điều 71 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP thì biện pháp khắc phục hậu quả trường hợp của Công ty ông là buộc thu hồi và tiêu hủy sản phẩm mỹ phẩm đối với hành vi vi phạm. Thôi tốt nhất là ông đi xử lý ngay đi.

Phong bắt tay và vỗ vai Quang: Rất cảm ơn ông bạn đã đến và giúp tôi một bàn lớn. Cũng may là Công ty mới chỉ nhập số lượng nhỏ các sản phẩm kiểu này về để bán thử, tôi sẽ chú ý hơn về vấn đề này.

Quang: Theo tôi khi ông nhập hàng hóa về bán cũng lên cân nhắc kỹ, lợi nhuận là một chuyện nhưng mình kinh doanh muốn tồn tại được thì phải lấy chữ tín làm đầu. Để phát triển bền vững, ngoài việc cung cấp những sản phẩm có chất lượng, doanh nghiệp phải có trách nhiệm bảo vệ người tiêu dùng theo quy định của pháp luật.

Những sản phẩm không rõ ràng về nhãn mác, chất lượng và hạn sử dụng cũng sẽ bị tẩy chay, không thể tồn tại. Các doanh nghiệp muốn chiếm lĩnh niềm tin của người tiêu dùng thì cần chú trọng nhiều đến sản phẩm và chất lượng dịch vụ thay vì quảng cáo quá mức về công dụng của sản phẩm. Hiện không ít doanh nghiệp đã nhận thức được rằng, để song hành lâu dài cùng người tiêu dùng thì việc “cho đi” trước khi “nhận lại” là một phần không thể thiếu trong đạo đức kinh doanh, đây được coi như một chiến lược kinh doanh hiệu quả cần chú trọng bạn ạ.

Phong: Ông nói rất đúng, cũng may là mình còn có cơ hội để sửa sai.

Quang: Hôm nay là ngày khai trương Công ty mà tôi nói hơi nhiều nhỉ, nhưng cũng nhân dịp này bạn bè cùng trao đổi, tôi luôn sẵn lòng cung cấp thông tin cho bạn bè khi có vướng mắc gì cần trợ giúp về mặt pháp luật. Có gì cần giúp đỡ cứ alo cho tôi nhé.

Phong: Thôi nhân tiện đây nhờ ông giới thiệu cho tôi một số quy định cần chú ý về việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đi, tôi cũng muốn nghe để mình có định hướng cụ thể cho các kế hoạch sau này của Công ty.

Quang: Tôi rất sẵn lòng, đây là nghề của tôi mà. Khoản 1, 2 Điều 8 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010 quy định về quyền của người tiêu dùng như sau:

"1. Được bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác khi tham gia giao dịch, sử dụng hàng hóa, dịch vụ do tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ cung cấp.

2. Được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; nội dung giao dịch hàng hóa, dịch vụ; nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa; được cung cấp hóa đơn, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch và thông tin cần thiết khác về hàng hóa, dịch vụ mà người tiêu dùng đã mua, sử dụng".

Bên cạnh đó, Điều 10 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010 quy định các hành vi bị cấm đối với doanh nghiệp như sau:

"1. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ lừa dối hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua hoạt động quảng cáo hoặc che giấu, cung cấp thông tin không đầy đủ, sai lệch, không chính xác về một trong các nội dung sau đây:

a) Hàng hóa, dịch vụ mà tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ cung cấp;

b) Uy tín, khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ;

c) Nội dung, đặc điểm giao dịch giữa người tiêu dùng với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.

2. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ quấy rối người tiêu dùng thông qua tiếp thị hàng hóa, dịch vụ trái với ý muốn của người tiêu dùng từ 02 lần trở lên hoặc có hành vi khác gây cản trở, ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt bình thường của người tiêu dùng.

3. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ ép buộc người tiêu dùng thông qua việc thực hiện một trong các hành vi sau đây:

a) Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc các biện pháp khác gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, nhân phẩm, tài sản của người tiêu dùng;

b) Lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của người tiêu dùng hoặc lợi dụng thiên tai, dịch bệnh để ép buộc giao dịch.

4. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thực hiện hoạt động xúc tiến thương mại, đề nghị giao dịch trực tiếp với đối tượng là người không có năng lực hành vi dân sự hoặc người mất năng lực hành vi dân sự.

5. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ yêu cầu người tiêu dùng thanh toán hàng hóa, dịch vụ đã cung cấp mà không có thỏa thuận trước với người tiêu dùng.

6. Người tiêu dùng, tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ lợi dụng việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.

7. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của người tiêu dùng hoặc lợi dụng thiên tai, dịch bệnh để cung cấp hàng hóa, dịch vụ không bảo đảm chất lượng.

8. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không bảo đảm chất lượng gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng".

Phong: Hôm nay tôi lĩnh hội được khá nhiều kiến thức pháp luật mà không phải trả chi phí gì nhỉ, hậu tạ bạn sau nhé!

Rồi Phong ra bục nói với mọi người: Xin phép các bạn, tôi xin đính chính thêm, đây mới là các sản phẩm trưng bày thử nghiệm, hôm nào có sản phẩm bán tôi sẽ giới thiệu và gửi tặng mọi người sau nhé! Cảm ơn mọi người. Tất cả có phần hơi bất ngờ, nhưng nghe xong thì không ai dùng thử nữa và lại nhanh chóng đi vào các câu chuyện khác. Phong gọi điện chỉ đạo nhân viên ngừng xuất lô hàng này cho các cửa hàng, Phong tự nhủ, do bản thân kinh doanh mà chưa hiểu luật nên hành động không đúng, mong là các sản phẩm chưa đến tay người tiêu dùng và làm ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi người.