Vợ chồng anh A sống chung với bố mẹ chồng. Khi bố mẹ anh A tiến hành cải tạo lại ngôi nhà, vợ chồng anh A đã đưa cho bố mẹ 200 triệu đồng để đóng góp vào sửa nhà. Tuy nhiên, quá trình chung sống giữa mẹ chồng và nàng dâu thường có nhiều xích mích do anh A thường bênh vực mẹ nên chị B (vợ anh A)  cảm thấy tủi thân vì không tìm được tiếng nói chung với gia đình nhà chồng, bức xúc lâu ngày đè nén dẫn đến chị B có ý định ly hôn chồng nhưng chị còn băn khoăn không biết nếu ly hôn, quyền lợi của chị sẽ thế nào, tiền chị bỏ ra để tôn tạo, sửa chữa nhà cửa có được trả lại không, Chị đã tìm đến Tổ hòa giải nhờ giúp đỡ.

Tổ hòa giải đã xác định mâu thuẫn trong tình huống trên là mâu thuẫn trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, có liên quan đến quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên trong gia đình: vợ - chồng, mẹ chồng - nàng dâu. Tổ hòa giải đã phân công bác Tâm là hòa giải viên, đồng thời là chi hội trưởng chi hội phụ nữ đến hòa giải.

Qua tìm hiểu, bác Tâm được biết, trong cuộc sống hàng ngày, giữa mẹ chồng và chị B có nhiều xích mích, khi đó anh A chưa tìm hiểu nguyên nhân ai đúng ai sai mà thường bênh vực mẹ luôn. Chị B bức xúc, căng thẳng, cãi nhau với chồng và có ý định ly hôn với anh B. Khi nghe chị B giãi bày, bà Tâm biết, chị vì giận mẹ chồng và chồng cư xử thiếu tế nhị khi giải quyết mâu thuẫn, chứ thực chất chị vẫn còn yêu thương chồng con.

Bằng kinh nghiệm nhiều năm của người làm công tác xã hội, bà Tâm đã khéo léo vận dụng Ca dao, tục ngữ về truyền thống, đạo lý tình cảm gia đình: “Vợ chồng là nghĩa cả đời. Ai ơi, chớ nghĩ những lời thiệt hơn”; “chồng giận thì vợ bớt lời, cơm sôi nhỏ lửa chẳng đời nào khê”. Đồng thời, bà Tâm đã nêu các căn cứ pháp luật để giải thích cho 2 vợ chồng chị B hiểu:

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định “Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình”. “Các thành viên gia đình có quyền, nghĩa vụ quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ, tôn trọng nhau. Quyền, lợi ích hợp pháp về nhân thân và tài sản của các thành viên gia đình quy định tại Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan được pháp luật bảo vệ.”

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về tài sản chung của vợ chồng như sau: Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân;

Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.

Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về chia tài sản trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình quy định:

Trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà ly hôn, nếu tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình không xác định được thì vợ hoặc chồng được chia một phần trong khối tài sản chung của gia đình căn cứ vào công sức đóng góp của vợ chồng vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung cũng như vào đời sống chung của gia đình. Việc chia một phần trong khối tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận với gia đình; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình có thể xác định được theo phần thì khi ly hôn, phần tài sản của vợ chồng được trích ra từ khối tài sản chung đó để chia theo quy định.

Bác Tâm gặp riêng từng người, tâm tình, góp ý và đưa ra luận điểm phân tích đối với từng thành viên trong gia đình:

Đối với mẹ anh A: Tìm hiểu nguyên nhân tại sao bà không vừa lòng với con dâu, dẫn đến mâu thuẫn trong gia đình, các cụ ta vẫn thường nói “dâu con, rể khách”, bà cũng đã từng làm dâu nên hơn ai hết bà nên thông cảm và hiểu cho con dâu của mình. Bà nên vị tha, độ lượng, không nên để ý, khắt khe với con dâu. Con dâu có điều gì không nên không phải thì bà cần nhẹ nhàng dạy bảo để con dâu bà nhận ra cái sai của mình mà tự sửa chữa, rút kinh nghiệm, không nên chỉ nói riêng với con trai. Từ đó, cuộc sống gia đình sẽ thoải mái, vui vẻ và con trai bà cũng sẽ không phải khó xử vì mâu thuẫn giữa mẹ và vợ mình.

Đối với anh A: Khuyên anh nên tìm hiểu rõ khúc mắc giữa mẹ và vợ mình để kịp thời giải quyết mâu thuẫn giữa hai người một cách công bằng, khéo léo. Anh không nên chỉ bênh vực mẹ mình mà làm cho vợ anh bị tổn thương, điều đó chỉ làm cho mâu thuẫn giữa mẹ và vợ anh ngày càng tăng lên.

Đối với chị B: Khuyên chị, đôi lúc mẹ chồng có thái độ gay gắt với chị, chị không nên đôi co với bà, chị nên bình tĩnh lựa lúc mẹ chồng vui vẻ để nói chuyện với bà. Phân tích cho chị thấy việc chị bức xúc, căng thẳng, cãi cọ với mẹ chồng, chồng là không nên. Chị nên cởi mở với mẹ chồng, chia sẻ suy nghĩ, công việc của mình để mẹ chồng hiểu và thông cảm. Là phận con, chị phải có bổn phận yêu quý, kính trọng, hiếu thảo, lắng nghe những lời khuyên bảo đúng đắn của cha mẹ chồng. Chị vẫn rất yêu chồng, thương con không nên vì mâu thuẫn với mẹ chồng mà muốn ly hôn để ảnh hưởng đến hạnh phúc của chị và tương lai của các con. Động viên chị nên đặt vào hoàn cảnh của chồng để thấy cái khó của anh khi “bên mẹ, bên vợ”, từ đó suy ngẫm về cách ứng xử của bản thân sao cho phù hợp. Đối với chồng, cần nhỏ nhẹ giãi bày, tâm sự để chồng hiểu, thông cảm cho mình cũng như tìm hướng giải quyết xung đột, mâu thuẫn. 

Về tài sản nếu ly hôn thì căn cứ các quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Bộ luật dân sự năm 2015 thì mảnh đất thuộc quyền sở hữu chung của bố mẹ anh A mà không phải là tài sản riêng của vợ chồng anh A và chị B, ngôi nhà cũng không phải là tài sản riêng của vợ chồng anh chị mà thuộc sở hữu chung của tất cả mọi thành viên trong gia đình, gồm anh A, chị và bố mẹ chồng. Do đó, các thành viên trong gia đình phải thỏa thuận với nhau về việc phân chia tài sản dựa trên sự đóng góp của từng người vào việc tạo dựng khối tài sản chung đó.

Sau khi được bác Tâm - hoà giải viên cơ sở phân tích về tình và lý giữa các thành viên trong gia đình đã hiểu và thông cảm cho nhau, cả mẹ chồng và nàng dâu cùng nhìn nhận những gì còn thiếu sót, cần bổ sung, để chung sống hòa hợp hơn. Chị B thầm cảm ơn Bác Tâm, hoà giải viên có tâm, chị không còn ý định ly hôn với chồng