Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 được thông qua ngày 10/12/2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 (trừ quy định tại Điều 13 và việc sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 của Luật có hiệu lực thi hành từ 01/01/2026) đã bổ sung các trường hợp phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi xuất cảnh đối với một số đối tượng nhất định để đảm bảo tính minh bạch trong thực thi pháp luật thuế.

Cụ thể, tại điểm a, b khoản 5 Điều 17 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định các đối tượng phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi xuất cảnh bao gồm:

- Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế;

- Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế;

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 cũng bổ sung quy định hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trong trường hợp chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng vốn, theo đó:

-  Tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam, cá nhân cư trú tại Việt Nam thực hiện chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng vốn có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế phát sinh từ hoạt động chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng vốn theo quy định của pháp luật về thuế;

- Tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật nước ngoài, cá nhân nước ngoài không cư trú tại Việt Nam chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng vốn trực tiếp hoặc gián tiếp cho tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam, cá nhân cư trú tại Việt Nam thì bên nhận chuyển nhượng có trách nhiệm xác định, kê khai, khấu trừ và nộp thay số thuế phải nộp của bên chuyển nhượng.

- Trường hợp cả bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng đều là tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật nước ngoài, cá nhân nước ngoài không cư trú tại Việt Nam thì tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam nơi bên chuyển nhượng vốn đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp có trách nhiệm kê khai và nộp thay số thuế phải nộp của bên chuyển nhượng theo quy định của pháp luật về thuế.

Quy định này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho bên nhận chuyển nhượng dự án biết rõ nghĩa vụ thuế còn tồn đọng của dự án để yêu cầu bên chuyển nhượng đối soát nghĩa vụ nộp thuế trước khi ký kết hợp đồng, nâng cao tính minh bạch trong các giao dịch chuyển nhượng vốn trực tiếp và gián tiếp, chuyển nhượng dự án có vốn đầu tư nước ngoài, bảo đảm nguyên tắc nghĩa vụ tài chính gắn liền với dự án, ngăn ngừa tình trạng trốn tránh nghĩa vụ dẫn đến thất thu ngân sách.

Trường An