UBND thành phố Hải Phòng đã ban hành phương án tổng thể về việc sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố cũng như bố trí, sử dụng và giải quyết các chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách trên địa bàn thành phố năm 2026. Mục tiêu của phương án là thực hiện việc sắp xếp các đơn vị dân cư dưới cấp xã một cách đồng bộ với công tác kiện toàn tổ chức Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội và hệ thống thiết chế văn hóa ở cơ sở. Thành phố cũng yêu cầu quá trình thực hiện phải bảo đảm sự ổn định trong đời sống sinh hoạt của nhân dân, giữ vững tình hình quốc phòng, an ninh tại các địa phương và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng cư dân.

Theo số liệu thống kê từ phương án tổng thể, thành phố Hải Phòng hiện có tổng cộng 3.086 thôn và tổ dân phố. Trong đợt rà soát quy mô lớn này, thành phố dự kiến sẽ giữ nguyên trạng trạng thái ổn định cho 562 thôn và tổ dân phố, trong đó có 551 đơn vị đã bảo đảm hoàn toàn các tiêu chuẩn quy định về quy mô số hộ gia đình, đồng thời tiến hành đổi tên đối với 31 thôn, tổ dân phố nhằm bảo đảm tính thống nhất, khoa học, thuận tiện cho công tác quản lý hành chính của chính quyền cơ sở. Đối với số lượng đơn vị dân cư còn lại, thành phố sẽ tiến hành sắp xếp và tổ chức lại 2.524 thôn và tổ dân phố hiện có để thành lập 1.161 thôn và tổ dân phố mới. Trong số các đơn vị thuộc diện phải thực hiện sắp xếp, có 2.078 thôn và tổ dân phố chưa đạt tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình theo quy định hiện hành và 446 thôn, tổ dân phố liền kề có đủ các điều kiện phù hợp để thực hiện việc sáp nhập, hợp nhất.

Sau khi hoàn thành toàn bộ lộ trình sắp xếp và tổ chức lại theo phương án mới, tổng số lượng thôn và tổ dân phố trên toàn thành phố sẽ giảm từ 3.086 đơn vị xuống còn 1.723 đơn vị, bao gồm 926 thôn và 797 tổ dân phố. Như vậy, phương án này giúp thành phố giảm tổng cộng 1.363 đơn vị dân cư cơ sở, tương đương với mức giảm 44,2% số lượng so với hiện nay. Về phạm vi triển khai thực tế, hiện đã có 112/114 xã, phường và đặc khu của thành phố hoàn thành việc xây dựng phương án cụ thể. Có hai đơn vị không thuộc diện phải thực hiện sắp xếp trong đợt này bao gồm xã An Thành do tất cả các thôn trên địa bàn đều đã bảo đảm đúng tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình, và đặc khu hành chính Bạch Long Vĩ không áp dụng việc sắp xếp do các yếu tố đặc thù về vị trí địa lý và điều kiện quốc phòng an ninh biển đảo.

Việc đặt tên cho các thôn và tổ dân phố mới thành lập sau khi sáp nhập được Ủy ban nhân dân thành phố quy định rõ phải thực hiện trên cơ sở xem xét toàn diện các yếu tố về lịch sử, văn hóa, truyền thống, phong tục tập quán lâu đời của địa phương cũng như đáp ứng các yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước. Thành phố khuyến khích các địa phương sử dụng lại các tên gọi quen thuộc đã có từ trước khi sắp xếp, đồng thời bảo đảm tính thống nhất và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng trùng lặp tên gọi giữa các thôn, tổ dân phố trong cùng một đơn vị hành chính cấp xã.

Cùng với việc giảm quy mô các đơn vị dân cư, phương án tổng thể cũng thiết lập lộ trình cụ thể để tổ chức lại hệ thống chính trị và các đoàn thể xã hội tại cơ sở. Hiện nay, toàn thành phố Hải Phòng đang có 22.713 tổ chức, đoàn thể hoạt động tại 3.086 thôn và tổ dân phố, bao gồm các Chi bộ Đảng, Ban Công tác Mặt trận, Chi hội Cựu chiến binh, Chi hội Phụ nữ, Chi hội Nông dân tại các địa bàn có hoạt động nông nghiệp, Chi đoàn Thanh niên và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Sau khi hoàn thành việc sáp nhập các thôn và tổ dân phố, các địa phương sẽ tiến hành tổ chức lại toàn bộ hệ thống này để thành lập khoảng 15.258 tổ chức tương ứng với số lượng 1.723 thôn và tổ dân phố mới.

Trong hệ thống tổ chức mới sau cải cách, Chi bộ Đảng tiếp tục thực hiện vai trò hạt nhân lãnh đạo toàn diện đối với mọi hoạt động ở cơ sở. Ban Công tác Mặt trận giữ nhiệm vụ làm trung tâm tập hợp, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết của toàn thể nhân dân trong khu dân cư. Các chi hội đoàn thể cấp cơ sở chịu trách nhiệm thực hiện các chức năng tuyên truyền, vận động hội viên và nhân dân tích cực tham gia vào các phong trào thi đua, thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội, bảo đảm tình hình an ninh quốc phòng địa phương và xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh tại địa bàn.

Bên cạnh công tác nhân sự và tổ chức bộ máy, thành phố Hải Phòng cũng sẽ đồng thời thực hiện việc rà soát, kiểm tra và đánh giá toàn diện lại toàn bộ hệ thống cơ sở vật chất hiện có bao gồm các nhà văn hóa, khu thể thao và các thiết chế văn hóa khác tại các thôn, tổ dân phố cũ. Việc rà soát nhằm xây dựng phương án điều chỉnh, bàn giao và sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng cho các đơn vị mới thành lập, tránh lãng phí tài sản công. Đối với đội ngũ cán bộ cơ sở, thành phố cam kết thực hiện đầy đủ, kịp thời tất cả các chế độ, chính sách hỗ trợ tài chính và phụ cấp đối với những người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố chịu tác động của đợt sắp xếp này theo đúng các quy định hiện hành của Trung ương và các văn bản hướng dẫn đã được HĐND thành phố thông qua.

Văn Minh