Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 155/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 124/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại. Nghị định được ban hành nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức; đồng thời tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, người có thẩm quyền trong quá trình giải quyết khiếu nại. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Bổ sung quy định cụ thể về “vụ việc phức tạp”

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là bổ sung quy định cụ thể về “vụ việc phức tạp trong giải quyết khiếu nại”. Theo đó, các vụ việc phải xác minh ở nhiều địa điểm; có nhiều nội dung cần xác minh; có nhiều người cùng khiếu nại; liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức; có tài liệu, chứng cứ mâu thuẫn hoặc cần xác minh ở nước ngoài… được xác định là vụ việc phức tạp. Việc xác định này phải được lập thành văn bản và lưu trong hồ sơ giải quyết khiếu nại. Quy định mới giúp cơ quan có thẩm quyền có căn cứ rõ ràng để tổ chức giải quyết phù hợp với tính chất của vụ việc.

Về ủy quyền khiếu nại

Nghị định cũng sửa đổi quy định về ủy quyền khiếu nại theo hướng chặt chẽ hơn. Việc ủy quyền phải được lập thành văn bản; văn bản ủy quyền của cá nhân phải được công chứng hoặc chứng thực. Người khiếu nại có thể ủy quyền cho một hoặc nhiều người thực hiện các nội dung khác nhau nhưng không được ủy quyền cùng một nội dung cho nhiều người thực hiện. Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, rõ ràng trong quá trình thực hiện quyền khiếu nại.

Đối với trường hợp nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung, Nghị định quy định cụ thể hơn về trách nhiệm phối hợp của chính quyền cấp xã, cơ quan công an và cơ quan tiếp công dân. Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm tiếp đại diện người khiếu nại, hướng dẫn thực hiện quyền khiếu nại đúng quy định, đồng thời chỉ đạo bảo đảm an ninh, trật tự tại địa điểm phát sinh vụ việc. Công an cấp xã, cấp tỉnh có trách nhiệm áp dụng các biện pháp bảo đảm trật tự công cộng, xử lý hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.

Về rút khiếu nại: Nghị định cũng bổ sung quy định về rút khiếu nại trong trường hợp nhiều người cùng khiếu nại. Nếu chỉ một số người rút khiếu nại thì việc giải quyết vẫn tiếp tục đối với những người còn lại; nếu toàn bộ người khiếu nại rút đơn thì người giải quyết khiếu nại ban hành quyết định đình chỉ giải quyết khiếu nại.

Về tổ chức đối thoại trong giải quyết khiếu nại

Một điểm mới quan trọng khác là quy định cụ thể về tổ chức đối thoại trong giải quyết khiếu nại. Theo đó, người giải quyết khiếu nại phải gửi thông báo đối thoại trước ít nhất 05 ngày, nêu rõ thời gian, địa điểm và nội dung đối thoại. Trong giải quyết khiếu nại lần hai, việc đối thoại là bắt buộc. Đối với các vụ việc phức tạp, đông người, dư luận xã hội quan tâm hoặc ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, Bộ trưởng, Chủ tịch UBND cấp tỉnh phải trực tiếp đối thoại với người khiếu nại. Việc đối thoại phải được lập biên bản đầy đủ, ghi nhận rõ các ý kiến thống nhất và những nội dung còn khác nhau.

Đáng chú ý, Nghị định bổ sung quy định về tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết khiếu nại và các trường hợp được coi là sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan như thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, tai nạn, ốm đau hoặc hồ sơ đang bị cơ quan có thẩm quyền tạm giữ. Khi lý do tạm đình chỉ không còn, người giải quyết khiếu nại phải ban hành quyết định tiếp tục giải quyết khiếu nại theo quy định.

Nghị định nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác giải quyết khiếu nại. Thông tin, dữ liệu về quá trình xử lý, giải quyết khiếu nại phải được cập nhật kịp thời trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đồng thời phải bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Nghị định số 155/2026/NĐ-CP cũng bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động giải quyết khiếu nại. Theo đó, người giải quyết khiếu nại, người được giao xác minh, người can thiệp trái pháp luật vào việc giải quyết khiếu nại nếu vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật từ khiển trách, cảnh cáo đến cách chức, buộc thôi việc hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Đồng thời, người khiếu nại và các cá nhân có liên quan có hành vi vi phạm pháp luật cũng sẽ bị xử lý theo quy định.

Việc ban hành Nghị định số 155/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý về khiếu nại, bảo đảm quyền khiếu nại của công dân được thực hiện đúng pháp luật; đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tăng cường công khai, minh bạch, đối thoại và ứng dụng công nghệ số trong giải quyết khiếu nại, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và xây dựng nền hành chính phục vụ Nhân dân.