Hỏi - đáp pháp luật về những vấn đề cử tri cần quan tâm thời điểm trước và trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân

(Theo Thông tư số 21/TT-BNV ngày 12/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn nghiệp vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031)

1. Khi nào cử tri được phát Thẻ cử tri?

Hỏi: Thẻ cử tri được phát vào thời điểm nào trước ngày bầu cử?

Đáp: Theo quy định, Tổ bầu cử sẽ phát Thẻ cử tri cho cử tri từ trước 10 ngày đến trước 3 ngày của ngày bầu cử. Đối với kỳ bầu cử năm 2026, thời gian phát Thẻ cử tri từ ngày 05/3 đến ngày 12/3/2026 (nếu bầu cử đúng ngày).

Trong quá trình phát Thẻ cử tri, Tổ bầu cử sẽ phối hợp với công an xã, trưởng thôn hoặc tổ trưởng tổ dân phố rà soát danh sách cử tri để bảo đảm mọi công dân đủ điều kiện đều được thực hiện quyền bầu cử.

2. Nếu chưa nhận được Thẻ cử tri thì phải làm gì?

Hỏi: Nếu đến gần ngày bầu cử mà tôi chưa nhận được Thẻ cử tri thì phải làm sao?

Đáp: Cử tri cần liên hệ ngay với Tổ bầu cử hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi mình có tên trong danh sách cử tri để kiểm tra và nhận Thẻ cử tri. Trường hợp không liên hệ được với cử tri để phát thẻ, Tổ bầu cử sẽ báo cáo Ủy ban nhân dân cấp xã xem xét xử lý theo quy định.

3. Thẻ cử tri bị mất hoặc hỏng có được cấp lại không?

Hỏi: Nếu Thẻ cử tri bị rách, hỏng hoặc bị mất thì có được cấp lại không?

Đáp: Có. Khi Thẻ cử tri bị rách, hỏng hoặc bị mất, cử tri cần báo ngay cho Tổ bầu cử.

Nếu thẻ bị rách hoặc hỏng: Tổ bầu cử sẽ thu hồi thẻ cũ và đề nghị cấp lại.

Nếu thẻ bị mất: cử tri phải viết giấy xác nhận mất Thẻ cử tri và xuất trình giấy tờ tùy thân như căn cước công dân hoặc hộ chiếu để được cấp lại.

Việc cấp lại thẻ sẽ được ghi chú trong danh sách cử tri để tránh trường hợp lợi dụng thẻ bị mất để bỏ phiếu thay.

4. Có được bỏ phiếu ở nơi khác không?

Hỏi: Nếu tôi không thể bỏ phiếu tại nơi đã đăng ký thì có được bỏ phiếu ở địa phương khác không?

Đáp: Có. Cử tri cần xin Giấy chứng nhận đi bỏ phiếu nơi khác tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi mình có tên trong danh sách cử tri. Sau đó, cử tri sẽ được bổ sung vào danh sách cử tri tại nơi mới để thực hiện quyền bầu cử.

Việc bổ sung này được thực hiện trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu.

5. Người đang cách ly hoặc ở khu vực phong tỏa có được bầu cử không?

Hỏi: Nếu cử tri đang ở khu vực cách ly, phong tỏa hoặc bị chia cắt do thiên tai thì có được đi bầu cử không?

Đáp: Có. Chính quyền địa phương sẽ lập danh sách cử tri tại khu vực cách ly và bổ sung vào danh sách cử tri tại nơi cử tri đang cư trú tạm thời để bảo đảm quyền bầu cử.

Trong nhiều trường hợp, Tổ bầu cử sẽ mang hòm phiếu phụ (hòm phiếu lưu động) đến nơi cử tri đang ở để cử tri thực hiện quyền bầu cử.

6. Địa điểm bỏ phiếu được bố trí như thế nào?

Hỏi: Phòng bỏ phiếu được bố trí ra sao để bảo đảm thuận tiện cho cử tri?

Đáp: Địa điểm bỏ phiếu thường được bố trí tại nhà văn hóa, hội trường, trường học hoặc địa điểm thuận tiện khác. Phòng bỏ phiếu được trang trí trang nghiêm và bố trí theo trình tự:

Bàn hướng dẫn và kiểm tra Thẻ cử tri

Nơi nhận phiếu bầu

Bàn viết phiếu bầu (có vách ngăn để bảo đảm bỏ phiếu kín)

Hòm phiếu

Bàn đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào Thẻ cử tri

Lối ra sau khi bỏ phiếu

7. Cử tri cần làm gì khi đến bỏ phiếu?

Hỏi: Khi đến phòng bỏ phiếu, cử tri phải thực hiện những thủ tục gì?

Đáp: Cử tri cần:

Xuất trình Thẻ cử tri.

Nhận phiếu bầu đã được đóng dấu của Tổ bầu cử.

Vào khu vực viết phiếu bầu để lựa chọn người mình tín nhiệm.

Tự tay bỏ phiếu vào hòm phiếu.

Sau khi bỏ phiếu xong, Thẻ cử tri sẽ được đóng dấu “Đã bỏ phiếu”.

8. Có được nhờ người khác bầu hộ không?

Hỏi: Cử tri có được nhờ người khác đi bầu hộ không?

Đáp: Không. Pháp luật quy định cử tri phải tự mình đi bầu cử, không được bầu hộ hoặc bầu thay.

Chỉ trong trường hợp cử tri không thể tự viết phiếu bầu (do khuyết tật, già yếu...) thì có thể nhờ người khác viết hộ, nhưng cử tri vẫn phải tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu.

9. Nếu viết nhầm phiếu bầu thì xử lý thế nào?

Hỏi: Nếu viết nhầm hoặc làm hỏng phiếu bầu thì có được đổi phiếu khác không?

Đáp: Có. Cử tri có quyền đổi phiếu bầu khác. Khi đó, Tổ bầu cử sẽ thu lại phiếu viết hỏng rồi mới cấp phiếu mới cho cử tri.

10. Cử tri cần lưu ý gì khi ghi phiếu bầu?

Hỏi: Khi viết phiếu bầu cần lưu ý những điều gì để phiếu hợp lệ?

Đáp: Cử tri cần lưu ý:

Nếu không bầu cho ai, phải gạch ngang họ tên người đó.

Không ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử.

Không đánh dấu hoặc khoanh tròn trên phiếu.

Không bầu quá số đại biểu được bầu.

Không để nguyên phiếu bầu đối với phiếu có số dư người ứng cử.

11. Cử tri có được quay phim, chụp ảnh tại điểm bầu cử không?

Hỏi: Có được quay phim hoặc chụp ảnh trong khu vực bầu cử không?

Đáp: Cử tri được phép quay phim, chụp ảnh ở bên ngoài phòng bỏ phiếu, nhưng không được làm ảnh hưởng đến hoạt động bầu cử.

Việc quay phim, chụp ảnh bên trong phòng bỏ phiếu chỉ được thực hiện khi Tổ trưởng Tổ bầu cử đồng ý và phải bảo đảm không làm lộ thông tin phiếu bầu của cử tri khác.

12. Khi nào kết thúc việc bỏ phiếu và tiến hành kiểm phiếu?

Hỏi: Sau khi kết thúc bỏ phiếu thì việc kiểm phiếu được tiến hành như thế nào?

Đáp: Khi hết thời gian bỏ phiếu theo quy định, Tổ trưởng Tổ bầu cử sẽ tuyên bố kết thúc việc bỏ phiếu. Sau đó, Tổ bầu cử mở hòm phiếu và tiến hành kiểm phiếu ngay tại phòng bỏ phiếu.

Việc kiểm phiếu phải được hoàn thành trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi kết thúc việc bỏ phiếu.