Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ diễn ra vào năm 2026 - một sự kiện chính trị quan trọng, đánh dấu bước chuyển tiếp trong tổ chức bộ máy nhà nước và thể hiện quyền làm chủ của nhân dân. Nhằm đẩy mạnh tuyên truyền về bầu cử, bài viết dưới đây phân tích một số nội dung cơ bản của Luật Bầu cử số 85/2015/QH13, được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 83/2025/QH15, Thông tư số 21/2025/TT-BNV ngày 12/10/2025 hướng dẫn nghiệp vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 (sau đây gọi là Thông tư số 21) nhằm giúp cán bộ cơ sở và cử tri hiểu rõ hơn về quy định và quy trình triển khai bầu cử trong nhiệm kỳ mới.

Hỏi: Việc phân chia đơn vị bầu cử có được linh hoạt theo đặc thù dân cư hay không? Trường hợp thôn/tổ dân phố có dân số quá đông thì có thể chia thành nhiều đơn vị bầu cử không?

Trả lời: Thông tư số 21 tiếp tục khẳng định nguyên tắc chung theo Điều 10 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân số 85/2015/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 83/2025/QH15 (sau đây gọi là Luật Bầu cử), đồng thời hướng dẫn nhiều điểm mới mang tính thực tiễn như sau:

Tỉnh, thành phố được chia thành các đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội và các đơn vị bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh; Xã, phường, đặc khu được chia thành các đơn vị bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã.

Đơn vị bầu cử cấp tỉnh và cấp xã

Mỗi đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh bao gồm một hoặc một số đơn vị hành chính cấp xã hợp thành.

Mỗi đơn vị bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã bao gồm một hoặc một số thôn, tổ dân phố hợp thành.

Đặc biệt, trường hợp thôn/tổ dân phố có dân số quá đông thì có thể chia thành nhiều đơn vị bầu cử nhằm tạo thuận lợi cho cử tri và bảo đảm cân bằng số lượng người đi bầu.

Căn cứ để phân chia

Việc phân chia dựa vào: Dân số thực tế theo Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư tính đến ngày 31/8/2025 và số lượng đại biểu được bầu.

Điểm mới là Thông tư nhấn mạnh yêu cầu cân đối số lượng cử tri giữa các đơn vị bầu cử, tránh chênh lệch quá lớn. Cụ thể, đối với các địa bàn có đặc điểm dân cư đặc thù như khu công nghiệp, khu đô thị mới hình thành, khu vực đô thị đông dân hoặc các xã miền núi có dân cư thưa thớt, việc dự kiến phân chia đơn vị bầu cử phải bảo đảm cân đối hợp lý về số lượng cử tri giữa các đơn vị bầu cử, tránh tình trạng chênh lệch quá lớn giữa các đơn vị bầu cử trên cùng một địa bàn và bảo đảm hợp lý trong phân bổ số lượng đại biểu được bầu, tạo thuận lợi cho cử tri thực hiện quyền bầu cử và cho các tổ chức phụ trách bầu cử trong quá trình triển khai nhiệm vụ.