Mỗi độ xuân về, khi không khí rộn ràng của năm mới lan tỏa khắp phố phường, dòng người lại nô nức lên đường du xuân, vãn cảnh và tham gia các lễ hội truyền thống trên mọi miền đất nước, khiến bức tranh giao thông những tháng đầu năm trở nên sôi động hơn bao giờ hết; tuy nhiên, đằng sau sự náo nhiệt ấy là những nguy cơ tiềm ẩn về mất an toàn giao thông có thể gia tăng nếu thiếu sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cả cơ quan chức năng lẫn người tham gia giao thông.

Những rủi ro tiềm ẩn mất an toàn giao thông mùa lễ hội đầu năm Bính Ngọ

Trong mùa lễ hội đầu năm Bính Ngọ, lưu lượng phương tiện đổ về các điểm tâm linh, danh lam thắng cảnh và khu vui chơi giải trí tăng đột biến, đặc biệt tại các địa bàn tập trung nhiều lễ hội lớn như Hà Nội, Hải Phòng hay Quảng Ninh, nơi có những quần thể di tích và khu du lịch thu hút hàng vạn lượt người mỗi ngày, khiến áp lực lên hệ thống hạ tầng giao thông vốn đã quá tải vào giờ cao điểm lại càng trở nên nặng nề hơn trong những ngày đầu xuân.

Gia tăng phương tiện cá nhân – Nguy cơ ùn tắc và va chạm

Thực tế cho thấy, trong dịp lễ hội, xu hướng sử dụng phương tiện cá nhân như ô tô, xe máy để di chuyển theo nhóm gia đình hoặc bạn bè ngày càng phổ biến, bởi tâm lý chủ động thời gian và thuận tiện trong việc đi lại giữa nhiều điểm tham quan; tuy nhiên, chính sự gia tăng đột biến số lượng phương tiện cá nhân trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ và đường dẫn vào khu di tích đã làm gia tăng nguy cơ ùn tắc kéo dài, đặc biệt tại các nút giao thông hẹp, các bãi đỗ xe tạm thời hoặc khu vực đường đèo dốc quanh co.

Khi phương tiện phải di chuyển trong điều kiện mật độ cao, chỉ một va chạm nhỏ hoặc một tình huống dừng đỗ thiếu quan sát cũng có thể gây ra hiệu ứng “domino”, dẫn tới ùn tắc cục bộ và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn dây chuyền, nhất là vào khung giờ cao điểm buổi sáng và cuối giờ chiều khi lượng khách tập trung đông nhất.

Sử dụng rượu bia – Mối nguy khó lường sau cuộc vui

Một trong những rủi ro đáng lo ngại trong mùa lễ hội đầu năm là tình trạng sử dụng rượu bia trong các buổi gặp mặt, liên hoan, du xuân, sau đó vẫn điều khiển phương tiện tham gia giao thông, bất chấp những quy định nghiêm khắc của pháp luật về nồng độ cồn. Tâm lý chủ quan cho rằng quãng đường ngắn hoặc khả năng tự kiểm soát vẫn bảo đảm an toàn đã khiến không ít người rơi vào tình huống nguy hiểm, khi phản xạ giảm sút và khả năng xử lý tình huống bất ngờ bị hạn chế đáng kể.

Trong bối cảnh nhiều tuyến đường dẫn đến khu lễ hội có địa hình phức tạp, đông người qua lại và xuất hiện cả người đi bộ băng qua đường tự phát, việc điều khiển phương tiện khi đã sử dụng rượu bia càng làm gia tăng nguy cơ tai nạn nghiêm trọng, không chỉ đối với bản thân người lái xe mà còn đối với cộng đồng xung quanh.

Xe khách, xe hợp đồng hoạt động quá tải

Bên cạnh phương tiện cá nhân, nhu cầu di chuyển tăng cao trong mùa lễ hội cũng kéo theo sự gia tăng hoạt động của xe khách tuyến cố định, xe hợp đồng và xe du lịch, trong đó không loại trừ tình trạng chở quá số người quy định, nhồi nhét hành khách hoặc tranh giành khách dọc đường, gây mất trật tự an toàn giao thông và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.

Việc một số phương tiện dừng đỗ đón trả khách không đúng nơi quy định tại khu vực cổng đền, chùa, bến thuyền hoặc lề đường hẹp đã làm cản trở dòng phương tiện lưu thông, tạo ra điểm nghẽn giao thông và tăng nguy cơ va chạm giữa xe cơ giới với người đi bộ trong không gian chật hẹp.

Hạ tầng tạm thời và yếu tố thời tiết

Nhiều lễ hội đầu năm được tổ chức tại khu vực miền núi, ven sông hoặc gần biển, nơi hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, mặt đường nhỏ hẹp, thiếu hệ thống chiếu sáng và biển báo cảnh báo đầy đủ; trong điều kiện thời tiết mưa phùn, sương mù hoặc đường trơn trượt đặc trưng của mùa xuân miền Bắc, nguy cơ trượt ngã, mất lái và va chạm càng tăng cao nếu người điều khiển phương tiện không làm chủ tốc độ và giữ khoảng cách an toàn.

Ngoài ra, các bãi giữ xe tạm thời được tận dụng từ sân bãi trống hoặc khu đất chưa hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật cũng có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu không được bố trí khoa học, phân luồng hợp lý và có lực lượng điều tiết giao thông hỗ trợ kịp thời.

Ý thức người tham gia giao thông – Yếu tố quyết định

Dù cơ quan chức năng đã tăng cường tuần tra, kiểm soát, phân luồng và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, song thực tế cho thấy ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người tham gia giao thông vẫn chưa cao, thể hiện qua hành vi vượt đèn đỏ, đi ngược chiều, leo lên vỉa hè hoặc chen lấn khi xảy ra ùn tắc, khiến tình hình giao thông càng thêm phức tạp.

Trong bối cảnh mùa lễ hội đầu năm Bính Ngọ hứa hẹn tiếp tục thu hút đông đảo người dân và du khách, việc bảo đảm an toàn giao thông không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà còn đòi hỏi mỗi người dân phải nâng cao ý thức tự giác, tuân thủ quy định pháp luật, lựa chọn phương tiện phù hợp, hạn chế sử dụng rượu bia khi lái xe và chủ động theo dõi thông tin phân luồng giao thông.

An toàn giao thông trong mùa lễ hội không chỉ là câu chuyện của những con số thống kê tai nạn hay ùn tắc, mà còn là thước đo văn hóa ứng xử nơi công cộng và ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng; bởi chỉ khi mỗi chuyến đi đầu xuân được bảo đảm an toàn, trọn vẹn niềm vui thì mùa lễ hội mới thực sự mang lại ý nghĩa tốt đẹp như mong đợi trong những ngày đầu năm mới.