Ngày 27/9/2007, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg (được sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg) quy định về tín dụng đối với học sinh, sinh viên. Trong đó đã quy định cụ thể về đối tượng được vay vốn tín dụng bao gồm: (i) học sinh, sinh viên mồ côi cả cha lẫn mẹ hoặc chỉ mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại không có khả năng lao động; (ii) học sinh, sinh viên là thành viên của hộ gia đình thuộc một trong các đối tượng: hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình theo quy định của pháp luật; (iii) học sinh, sinh viên mà gia đình gặp khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh trong thời gian theo học có xác nhận của Ủy ban Nhân dân xã nơi cư trú.

Tuy nhiên, trên thực tế, ngoài các đối tượng được vay vốn nêu trên còn có trường hợp học sinh, sinh viên trong hoàn cảnh khó khăn do cha/mẹ hoặc cả cha và mẹ mất năng lực hành vi dân sự (Điều 22 Luật Dân sự 2015 có quy định về trường hợp mất năng lực hành vi dân sự do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần).

Do đó, để đảm bảo bao quát đầy đủ, không bỏ lọt đối tượng, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho học sinh, sinh viên có điều kiện, cơ hội bình đẳng trong học tập, phát triển bản thân, cải thiện cuộc sống, Bộ Tài chính đề xuất dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên mới. Dự thảo đề xuất trên cơ sở kế thừa nội dung Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg và có bổ sung đối tượng được vay chương trình, quy định cụ thể thời gian giải ngân vốn vay, không giải ngân vốn vay cùng chế độ lãi xuất linh hoạt hơn . Cụ thể, dự thảo đề xuất quy định:

Đối tượng được vay vốn

Học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn theo học tại các trường đại học gồm:

1. Học sinh, sinh viên thuộc các trường hợp:

a)  Mồ côi cả cha lẫn mẹ; hoặc cả cha lẫn mẹ đều không có khả năng lao động/ mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật;

b) Chỉ mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại không có khả năng lao động/ mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.

2. Học sinh, sinh viên là thành viên của hộ gia đình thuộc một trong các đối tượng:

a) Hộ nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật.

b) Hộ cận nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật.

c) Hộ có mức sống trung bình theo chuẩn quy định của pháp luật.

3. Học sinh, sinh viên mà gia đình gặp khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh trong thời gian theo học có xác nhận của Ủy ban Nhân dân xã nơi cư trú.

Phương thức cho vay

1. Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện cho vay thông qua hộ gia đình. Đại diện hộ gia đình của học sinh, sinh viên là người đứng tên vay vốn và giao dịch với Ngân hàng Chính sách xã hội.

2.  Trường hợp học sinh, sinh viên thuộc đối tượng tại khoản 1 Điều 2 Quyết định này thì được trực tiếp vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội nơi nhà trường đặt trụ sở.

Điều kiện vay vốn

1. Học sinh, sinh viên đang sinh sống trong hộ gia đình cư trú hợp pháp tại địa phương nơi cho vay có đủ các tiêu chuẩn quy định tại Điều 2 Quyết định này.

2. Đối với học sinh, sinh viên năm thứ nhất phải có giấy báo trúng tuyển hoặc giấy xác nhận được vào học của nhà trường.

3. Đối với học sinh, sinh viên từ năm thứ hai trở đi phải có xác nhận của nhà trường về việc đang theo học tại trường và không bị xử phạt hành chính trở lên về các hành vi: cờ bạc, nghiện hút, trộm cắp, buôn lậu.

Mức vốn cho vay

1. Mức vốn cho vay tối đa là 8.000.000 đồng/tháng/học sinh, sinh viên.

2. Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, quyết định mức cho vay cụ thể đối với học sinh, sinh viên căn cứ vào mức thu học phí của từng trường và sinh hoạt phí theo từng địa bàn nhưng không vượt quá mức cho vay tối đa theo quy định tại khoản 1 Điều này.

Có thể thấy đây là cách nhìn mới thể hiện sự quan tâm của Đảng và nhà nước đối với học sinh, sinh viên thuộc đối tượng khó khăn, yếu thế, hiện thực hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục, đào tạo; xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.