Ngày 13/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 151/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động của Văn phòng thi hành án dân sự, Thừa hành viên. Nghị định được ban hành nhằm cụ thể hóa Luật Thi hành án dân sự năm 2025, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho việc tổ chức, quản lý và nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ Thừa hành viên trong bối cảnh cải cách tư pháp và chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh.

Nghị định gồm nhiều nội dung quan trọng liên quan đến tiêu chuẩn bổ nhiệm, đào tạo, tập sự, đăng ký hành nghề, quyền và nghĩa vụ của Thừa hành viên; đồng thời quy định rõ các trường hợp miễn nhiệm, tạm đình chỉ hành nghề và bổ nhiệm lại nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động nghề nghiệp.

Điều kiện bổ nhiệm Thừa hành viên được quy định chặt chẽ

Theo Nghị định, người được xem xét bổ nhiệm Thừa hành viên phải là công dân Việt Nam không quá 65 tuổi, có phẩm chất đạo đức tốt, có bằng cử nhân luật trở lên và có ít nhất 03 năm công tác pháp luật sau khi tốt nghiệp đại học luật.

Ngoài ra, người được bổ nhiệm phải hoàn thành khóa đào tạo nghiệp vụ Thừa hành viên hoặc được công nhận tương đương đào tạo nghiệp vụ; đồng thời đạt yêu cầu kiểm tra kết quả tập sự hành nghề.

Đáng chú ý, Nghị định quy định người từng là Chấp hành viên nếu đáp ứng đủ điều kiện thì được xem xét bổ nhiệm Thừa hành viên mà không phải qua kiểm tra kết quả tập sự hành nghề. Quy định này góp phần tận dụng nguồn nhân lực có kinh nghiệm thực tiễn sâu trong lĩnh vực thi hành án dân sự.

Đẩy mạnh chuẩn hóa đào tạo và tập sự hành nghề

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định là việc quy định cụ thể về đào tạo nghiệp vụ Thừa hành viên.

Theo đó, thời gian đào tạo tối đa không quá 06 tháng. Riêng những người đã có nhiều năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực tư pháp như thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư, công chứng viên, điều tra viên hoặc giảng viên luật… sẽ được áp dụng chương trình đào tạo rút gọn không quá 03 tháng.

Nghị định cũng cho phép công nhận tương đương đào tạo nghiệp vụ Thừa hành viên đối với người đã được đào tạo ở nước ngoài về các công việc thuộc phạm vi hoạt động của Thừa hành viên. Đây là quy định mở, phù hợp xu hướng hội nhập quốc tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực tư pháp.

Bên cạnh đó, việc đăng ký tập sự, thay đổi nơi tập sự, cập nhật thông tin tập sự đều được thực hiện thông qua Trung tâm phục vụ hành chính công hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, thể hiện rõ tinh thần cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ số trong quản lý hoạt động nghề nghiệp.

Tăng cường quản lý, siết chặt kỷ luật hành nghề

Nghị định 151/2026/NĐ-CP dành nhiều quy định để kiểm soát điều kiện hành nghề và xử lý vi phạm đối với Thừa hành viên.

Theo đó, những người đang là cán bộ, công chức, viên chức; người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; người chưa được xóa án tích; người đang đồng thời hành nghề luật sư, công chứng viên, đấu giá viên… sẽ không được bổ nhiệm Thừa hành viên.

Đồng thời, Nghị định quy định cụ thể các trường hợp bị tạm đình chỉ hoặc miễn nhiệm Thừa hành viên như: vi phạm nghiêm trọng đạo đức nghề nghiệp, bị xử phạt vi phạm hành chính nhiều lần, hành nghề tại nhiều văn phòng cùng lúc hoặc hành nghề trong thời gian bị tạm đình chỉ.

Triển khai Thẻ Thừa hành viên điện tử

Một nội dung mới đáng chú ý là Thẻ Thừa hành viên được cấp dưới hai hình thức gồm thẻ vật lý và thẻ điện tử.

Thẻ điện tử được thể hiện thông qua tài khoản định danh điện tử do hệ thống định danh và xác thực điện tử tạo lập. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số hoạt động tư pháp, giúp nâng cao tính minh bạch, thuận tiện trong quản lý và xác thực tư cách hành nghề của Thừa hành viên.

Nghị định cũng quy định rõ Thừa hành viên chỉ được hành nghề sau khi được cấp Thẻ Thừa hành viên; đồng thời phải mặc trang phục nghề nghiệp và xuất trình Thẻ khi thực hiện nhiệm vụ.

Nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp và tính chuyên nghiệp

Ngoài các nhiệm vụ theo Luật Thi hành án dân sự, Thừa hành viên còn có trách nhiệm tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ hằng năm; chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, văn phòng thi hành án dân sự nơi hành nghề và tổ chức xã hội - nghề nghiệp của Thừa hành viên (nếu có). 

Có thể thấy, Nghị định số 151/2026/NĐ-CP đã tạo lập cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức và hoạt động của Văn phòng thi hành án dân sự, Thừa hành viên theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và hiện đại hơn. Việc ban hành Nghị định không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự mà còn tăng cường niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với hoạt động tư pháp, phục vụ tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam trong giai đoạn mới.