Ngày 15/12/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 2693/QĐ-TTg về việc ban hành Kế hoạch phòng thủ dân sự quốc gia giai đoạn 2026-2030 (sau đây gọi là Kế hoạch), nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh và chiến tranh.

Theo đó, Kế hoạch nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường quản lý Nhà nước về phòng thủ dân sự, bảo vệ an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản của Nhà nước và nhân dân, giữ vững ổn định kinh tế, chính trị xã hội, bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước.

Tình hình và bối cảnh hiện nay

Trong những năm gần đây, thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược gay gắt, xung đột vũ trang và thiên tai ngày càng nghiêm trọng. Đối với Việt Nam, với địa hình nhỏ hẹp, trải dài ven biển và đường bờ biển dài, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu nên các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt, hạn hán, sạt lở đất, xâm nhập mặn diễn ra thường xuyên với cường độ ngày càng gay gắt, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Bên cạnh đó, các thách thức an ninh phi truyền thống có nguy cơ tác động sâu rộng đến ổn định xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh mạng và các dịch bệnh xuyên biên giới. 

Kế hoạch xác định các loại thảm họa phải tập trung ứng phó trong giai đoạn 2026-2030 gồm: chiến tranh, động đất, sóng thần, bão, ngập lụt, xâm nhập mặn, cháy rừng, cháy khu đô thị, ô nhiễm môi trường, rò rỉ phóng xạ, sập đổ công trình, tai nạn giao thông và dịch bệnh nguy hiểm.

Mục tiêu cụ thể của Kế hoạch

- Hoàn chỉnh cơ bản hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; cơ chế, chính sách về phòng thủ dân sự, tình trạng khẩn cấp bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

- Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo các sự cố, thiên tai, thảm họa; tăng cường năng lực giám sát các nguy cơ thảm họa với môi trường và khu dân cư.

- Nâng cao năng lực chỉ đạo, chỉ huy điều hành và năng lực ứng phó, khắc phục hậu quả cho lực lượng phòng thủ dân sự, cho cộng đồng và toàn dân.

- Tiếp tục triển khai đồng bộ các đề án, dự án nâng cao năng lực phòng thủ dân sự; trọng tâm là xây dựng lực lượng phòng thủ dân sự chuyên trách chính quy, tinh nhuệ, hiện đại theo hướng tinh, gọn, mạnh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

 Nhiệm vụ và giải pháp

Kế hoạch tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ chính:

1. Nhiệm vụ phòng ngừa:

- Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng tránh sự cố, thiên tai, dịch bệnh.

- Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, kế hoạch ứng phó sự cố và thiên tai.

- Kiện toàn lực lượng phòng thủ dân sự chuyên trách và kiêm nhiệm; xây dựng cơ sở dữ liệu và công trình phòng thủ dân sự.

2. Nhiệm vụ ứng phó:

- Duy trì nghiêm chế độ trực phòng thủ dân sự tại các cấp, kịp thời thông báo, cảnh báo đến chính quyền địa phương, cộng đồng dân cư.

- Huy động tối đa nhân lực, phương tiện, vật tư y tế, nhu yếu phẩm; đảm bảo an toàn cho nhân dân và các cơ quan ra khỏi khu vực ảnh hưởng bởi sự cố, thảm họa.

- Đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt từ Trung ương đến địa phương và lực lượng ứng phó.

3. Nhiệm vụ khắc phục hậu quả:

- Đánh giá nhu cầu phục hồi của các nhóm đối tượng về nhà ở, lương thực, nước sạch, vệ sinh môi trường, sinh kế, cơ sở hạ tầng và các dịch vụ xã hội cơ bản.

-Tiêu độc, diệt trùng, khắc phục ô nhiễm môi trường, phòng chống dịch bệnh, bảo đảm an toàn mội trường sống.

- Khắc phục, sửa chữa các công trình hạ tầng thiết yếu; công trình phòng thủ dân sự và các công trình dân sinh khác; Kiểm kê, bổ sung dự trữ vật chất, sửa chữa các công trình thiết yếu.

Giải pháp chủ yếu

- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, phát huy vai trò toàn dân.

- Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các cấp, các ngành và toàn dân về phòng thủ dân sự và tình trạng khẩn cấp.

- Tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách để thực hiện có hiệu quả công tác phòng thủ dân sự.

- Kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế - xã hội với nâng cao năng lực phòng thủ dân sự.

- Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại nâng cao năng lực cảnh báo, dự báo sớm.

- Tăng cường diễn tập các phương án, kế hoạch ứng phó để nâng cao trình độ, khả năng thực hiện nhiệm vụ cho các lực lượng phòng thủ dân sự và Nhân dân.

- Duy trì chế độ ứng trực, kịp thời ứng phó, khắc phục sự cố, thảm họa.

- Tích cực mở rộng hợp tác quốc tế, tranh thủ nguồn lực bên ngoài nâng cao năng lực phòng thủ dân sự.

- Tiến hành kiểm tra, sơ kết, tổng kết thực hiện nhiệm vụ phòng thủ dân sự, từng bước nâng cao chất lượng hoạt động phòng thủ dân sự

Kế hoạch phòng thủ dân sự quốc gia giai đoạn 2026-2030 là nền tảng quan trọng để Việt Nam chủ động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả các thảm họa, sự cố, dịch bệnh và các tình huống chiến tranh, bảo đảm an toàn và phát triển bền vững của đất nước.