Nhà nước thúc đẩy phát triển tổ chức có hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, không phân biệt công lập hay ngoài công lập; ưu tiên nguồn lực hình thành, phát triển một số tổ chức có vai trò, nhiệm vụ dẫn dắt trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo Điều 43 Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 các hình thức tổ chức khoa học và công nghệ gồm:
- Tổ chức nghiên cứu khoa học, tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ được tổ chức dưới hình thức viện hàn lâm, viện, trung tâm và các hình thức khác theo quy định của Chính phủ.
- Cơ sở giáo dục đại học được thành lập theo quy định của pháp luật về giáo dục đại học; bệnh viện được thành lập theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.
- Tổ chức dịch vụ khoa học và công nghệ được tổ chức dưới hình thức trung tâm, văn phòng và các hình thức khác theo quy định của Chính phủ.
Để được thành lập, tổ chức khoa học và công nghệ phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Có điều lệ tổ chức và hoạt động, mục tiêu, phương hướng hoạt động phù hợp với quy định của pháp luật.
- Có đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ, cơ sở vật chất, kỹ thuật đáp ứng yêu cầu thực hiện mục tiêu, phương hướng hoạt động đã đề ra.
- Đối với tổ chức có vốn nước ngoài, mục đích, nội dung và lĩnh vực hoạt động phải phù hợp với quy định của pháp luật, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đáp ứng yêu cầu phát triển của Việt Nam và được cho phép đặt trụ sở làm việc tại Việt Nam.
Pháp luật cũng cho phép tổ chức, cá nhân được thành lập hoặc góp vốn thành lập tổ chức khoa học và công nghệ theo quy định. Sau khi hoàn thành thủ tục đăng ký và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo luật định, tổ chức sẽ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ.
Đối với cơ sở giáo dục đại học và bệnh viện được thành lập theo quy định của pháp luật chuyên ngành, nếu trong chức năng, nhiệm vụ được giao có hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ hoặc cung cấp dịch vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thì cũng được cấp Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ.