Ngày 31/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 98/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em, có hiệu lực thi hành từ 16/5/2026. Đây là văn bản quan trọng nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm của gia đình, nhà trường, xã hội trong công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi xâm hại quyền trẻ em trong bối cảnh nhiều nguy cơ mới phát sinh trên môi trường mạng và trong đời sống xã hội.

Nghị định quy định cụ thể các hành vi vi phạm, mức xử phạt, hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả đối với nhiều hành vi liên quan đến chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, bảo vệ trẻ em.

Xử phạt nghiêm hành vi bỏ mặc, bạo lực và bóc lột trẻ em

Theo Nghị định, hành vi cha mẹ hoặc người chăm sóc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em; bỏ mặc trẻ em tự sinh sống, cắt đứt quan hệ tình cảm và vật chất với trẻ em có thể bị phạt từ 10 đến 15 triệu đồng.

Đặc biệt, hành vi cố ý bỏ rơi trẻ em nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị xử phạt từ 20 đến 25 triệu đồng.

Đối với các hành vi bạo lực trẻ em, Nghị định quy định mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng đối với các hành vi như bắt trẻ nhịn ăn, nhịn uống, cô lập, đe dọa, chửi mắng, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc áp dụng các hình thức trừng phạt gây tổn hại thể chất, tinh thần cho trẻ em.

Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn buộc phải chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh cho trẻ em nếu gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe.

Tăng nặng chế tài đối với hành vi lợi dụng trẻ em để trục lợi

Một điểm đáng chú ý của Nghị định là việc tăng nặng chế tài đối với các hành vi bóc lột trẻ em.

Theo đó, hành vi tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn; cho thuê, cho mượn trẻ em để xin ăn; dụ dỗ, lôi kéo trẻ em lao động trái pháp luật có thể bị phạt tới 40 triệu đồng. Đặc biệt, hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo nội dung gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ hoặc nhằm mục đích trục lợi bị xử phạt từ 40 đến 50 triệu đồng nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Nghị định cũng buộc người vi phạm nộp lại toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.

Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng

Trong bối cảnh trẻ em ngày càng tiếp cận Internet và các nền tảng số từ sớm, Nghị định 98/2026/NĐ-CP dành riêng Điều 37 để quy định trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Theo đó, các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên môi trường mạng có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng nếu cung cấp hoặc chia sẻ nội dung độc hại, bạo lực, khiêu dâm, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, nhân phẩm trẻ em; không gỡ bỏ nội dung gây hại cho trẻ em; không bảo mật thông tin đời sống riêng tư của trẻ em hoặc không có biện pháp bảo vệ trẻ em khi sử dụng dịch vụ.

Doanh nghiệp cung cấp trò chơi điện tử trên mạng không có công cụ kiểm soát thời gian chơi, không có biện pháp hạn chế tình trạng nghiện game đối với trẻ em cũng có thể bị xử phạt tới 30 triệu đồng.

Bảo vệ bí mật đời sống riêng tư của trẻ em

Nghị định quy định phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng đối với hành vi công bố, tiết lộ thông tin đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em mà không được sự đồng ý của cha mẹ, người giám hộ và trẻ em từ đủ 07 tuổi trở lên.

Các thông tin được pháp luật bảo vệ bao gồm: hình ảnh cá nhân, tình trạng sức khỏe, địa chỉ nơi ở, trường lớp, kết quả học tập, số điện thoại, thông tin gia đình và các dữ liệu cá nhân khác của trẻ em.

Ngoài bị xử phạt tiền, cá nhân, tổ chức vi phạm còn buộc phải thu hồi, xóa, gỡ bỏ các thông tin đã công bố trái phép và xin lỗi khi có yêu cầu.

Tăng trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội

Nghị định cũng quy định rõ các hành vi vi phạm liên quan đến quyền học tập, vui chơi, chăm sóc sức khỏe và tham gia xã hội của trẻ em.

Các hành vi như cản trở trẻ em đi học, ép buộc trẻ bỏ học, kỳ thị, phân biệt đối xử với trẻ em; không bảo đảm an toàn dẫn đến tai nạn thương tích cho trẻ; xây dựng cơ sở nguy hiểm gần trường học, khu vui chơi trẻ em… đều bị xử phạt nghiêm khắc.

Đặc biệt, hành vi che giấu, không cung cấp thông tin về trẻ em bị xâm hại hoặc có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột cũng bị xử phạt tới 15 triệu đồng; trường hợp không thực hiện hỗ trợ, can thiệp đối với trẻ em bị xâm hại có thể bị xử phạt tới 30 triệu đồng.

Có thể thấy, Nghị định số 98/2026/NĐ-CP đã bổ sung nhiều quy định cụ thể, sát thực tiễn, phù hợp với yêu cầu bảo vệ trẻ em trong giai đoạn hiện nay. Việc tăng cường chế tài xử phạt không chỉ nhằm răn đe, phòng ngừa vi phạm mà còn thể hiện rõ thông điệp mạnh mẽ của Nhà nước trong việc xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh và phát triển toàn diện cho trẻ em Việt Nam.