Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng, thành phố Hải Phòng đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào quá trình xây dựng và phát triển thành phố là yêu cầu mang tính nền tảng, bảo đảm cho sự phát triển nhanh và bền vững.

1. Tư tưởng Hồ Chí Minh - Nền tảng lý luận cho sự phát triển

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Những nội dung chủ yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa thiết thực đối với công cuộc phát triển Hải Phòng trong kỷ nguyên mới có thể nhắc tới, đó là: (i) Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội: Đây là sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ tư tưởng Hồ Chí Minh. Độc lập dân tộc phải gắn với ấm no, hạnh phúc của Nhân dân - đó là tiêu chí đánh giá sự phát triển bền vững. (ii). Tư tưởng về dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân: Người nhấn mạnh “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”... Nhân dân vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu của sự phát triển. (iii). Tư tưởng về phát triển kinh tế gắn với công bằng xã hội: Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo. (iv). Tư tưởng về đạo đức cách mạng và xây dựng Đảng: Người yêu cầu cán bộ, đảng viên phải “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, thực sự là “công bộc” của Nhân dân. (v). Tư tưởng về hội nhập quốc tế: Người chủ trương “Việt Nam muốn làm bạn với tất cả mọi nước dân chủ”, tranh thủ sức mạnh thời đại để phát triển đất nước…

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn còn vẹn nguyên giá trị và ngày càng tỏa sáng bởi tính khoa học và nhân văn sâu sắc. Người đề cao vai trò của giáo dục, của tri thức khoa học - kỹ thuật khi nhấn mạnh “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Tư tưởng đó hoàn toàn phù hợp với xu thế phát triển kinh tế tri thức hiện nay. Đặc biệt, phong cách làm việc gần dân, trọng dân, lắng nghe Nhân dân của Bác là bài học giá trị cho cán bộ lãnh đạo trong việc xây dựng chính quyền phục vụ, liêm chính, hiệu quả.

Chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Trong bối cảnh đó, thành phố Hải Phòng - một trong những đô thị lớn, năng động và có vị trí chiến lược quan trọng hàng đầu của cả nước - đang đứng trước những cơ hội lịch sử và thách thức to lớn chưa từng có. Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/1/2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định: Hải Phòng phải trở thành thành phố đi đầu cả nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; động lực phát triển của vùng Bắc Bộ và cả nước. Để hiện thực hóa khát vọng đó, một trong những nền tảng tư tưởng vững chắc chính là học tập và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn phát triển của Hải Phòng dựa trên những lợi thế sẵn có của thành phố.

2. Hải Phòng thời kỳ phát triển mới: Vị thế, thời cơ và thách thức

Ngày 12/6/2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; theo đó, từ ngày 01/7/2025, thành phố Hải Phòng mới được thành lập trên cở sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương. Sau khi sắp xếp, thành phố Hải Phòng có diện tích tự nhiên là 3.194,72 km2, quy mô dân số là 4.664.124 người. Việc hợp nhất thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương đã mở ra không gian phát triển mới, tối ưu hóa nguồn lực, cộng hưởng các tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, tạo thành một cực tăng trưởng chủ chốt, dẫn dắt, thúc đẩy sự phát triển của vùng nói riêng và của cả nước nói chung.

Trong suốt chiều dài lịch sử phát triển, thành phố Hải Phòng luôn tự hào về truyền thống gương mẫu đi đầu, dám đương đầu với khó khăn, thử thách trên mọi lĩnh vực. Từ một địa phương bị ảnh hưởng nặng nề do chiến tranh, Hải Phòng hôm nay đã vươn lên mạnh mẽ, trở thành một trong những trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học - công nghệ và dịch vụ hàng đầu của cả nước. Chủ đề năm 2026 được thành phố xác định là: “Chủ động thực thi; phát huy động lực; tăng trưởng bứt phá”. Năm 2025 khép lại với những dấu ấn nổi bật, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình phát triển của thành phố Hải Phòng. Tăng trưởng kinh tế của thành phố năm 2025 tăng 11,81% đứng thứ 2 cả nước và cao nhất trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, Hải Phòng tiếp tục khẳng định vị thế dẫn dắt với tăng trưởng GRDP hai con số, thu ngân sách vượt kỷ lục và có những bước tiến mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn vượt 33,6% so với dự toán Trung ương giao, vượt 32,6% so dự toán HĐND thành phố giao; xếp thứ ba toàn quốc về quy mô thu ngân sách. Đây là minh chứng rõ nét cho sức bật kinh tế mạnh mẽ và hiệu quả của các giải pháp điều hành tăng trưởng, cải cách hành chính và thu hút đầu tư của thành phố. Đặc biệt, thu nội địa lần đầu vượt mốc 100.000 tỷ đồng, cho thấy nội lực kinh tế ngày càng vững chắc Thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân; quyết liệt cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết phần lớn thủ tục hành chính liên quan đến sản xuất, kinh doanh. Môi trường đầu tư, kinh doanh có chuyển biến rõ nét; lần đầu tiên Hải Phòng vươn lên dẫn đầu cả nước về ba chỉ số: PCI, PAR Index và SIPAS. Thành phố xếp thứ 4 cả nước về Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2024; trong đó, dẫn đầu cả nước đối với trụ cột về thể chế. Hạ tầng số được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Điều này phản ánh những chuyển biến tích cực trong quản trị, cải thiện môi trường đầu tư và hướng tới tăng trưởng bền vững.

Đặc biệt, Hải Phòng luôn kiên định thực hiện chủ trương “Đầu tư cho an sinh, phúc lợi xã hội đi trước so với tốc độ phát triển kinh tế”. Các lĩnh vực: văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế đều có những chuyển biến tích cực. Hải Phòng triển khai nhiều chính sách an sinh xã hội mang tính đột phá như: đi đầu trong xây dựng nhà ở xã hội với 3 tiêu chí “vị trí tốt, chất lượng tốt, giá cả tốt”; hỗ trợ 100% học phí cho học sinh các cấp học phổ thông khu vực công lập, hỗ trợ chi phí đào tạo nghề cho các nghề được thành phố khuyến khích, chăm lo người có công và các nhóm yếu thế, thể hiện rất rõ giá trị nhân văn, bản chất vì con người của chủ nghĩa xã hội. Thành phố cũng hoàn thành nhiều dự án trọng điểm, có ý nghĩa chiến lược như: Trung tâm chính trị hành chính Bắc Sông Cấm; cầu Hoàng gia kết nối Đảo Vũ Yên và Trung tâm nội đô lịch sử; công viên Nút giao Nam Cầu Bính; khu phức hợp giáo dục quốc tế Singapore... Những kết quả nổi bật nêu trên không chỉ là cơ sở mà còn trở thành động lực để thành phố Hải Phòng tiếp tục hoàn thành những mục tiêu của năm 2026 với ý nghĩa là năm “bản lề” của chặng đường phát triển mới. 

Cùng những lợi thế riêng có, thành phố Hải Phòng trong giai đoạn phát triển mới cũng phải “đối mặt” với không ít những khó khăn, thách thức và phải tập trung giải quyết những yêu cầu cấp thiết, như: Chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, tăng cường đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị và chất lượng nguồn nhân lực; Xây dựng đô thị thông minh, phát triển hạ tầng số, tạo sự kết nối thông minh giữa người dân - doanh nghiệp - chính quyền; Phát huy thế mạnh kinh tế biển, tạo hệ sinh thái dịch vụ cảng biển, logistics, công nghiệp hỗ trợ hiện đại; Phát triển hài hòa kinh tế với văn hóa - xã hội - môi trường, bảo đảm chất lượng sống của người dân; Ứng phó kịp thời, hiệu quả với các thách thức an ninh phi truyền thống; kiên quyết đấu tranh, trấn áp các loại tội phạm; xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố không ma túy; Nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp và công tác cải cách hành chính; Xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả quản trị đô thị và trách nhiệm phục vụ Nhân dân… Để giải quyết được những yêu cầu nêu trên, tư tưởng Hồ Chí Minh chính là nền tảng lý luận, là “kim chỉ nam” định hướng giá trị cho mọi chủ trương, quyết sách và hành động của thành phố.

3. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng, phát triển thành phố Hải Phòng trong kỷ nguyên mới

Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào quá trình phát triển thành phố được thể hiện trên nhiều phương diện, từ xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, phát triển văn hóa - con người đến phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh: Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh” và “Cán bộ là gốc của mọi công việc. Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”. Đối với thành phố Hải Phòng, thực hiện tư tưởng này của Người được thể hiện qua việc tăng cường xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng. Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, coi trọng phẩm chất, năng lực, trình độ, uy tín; chú trọng đào tạo cán bộ trẻ, cán bộ khoa học - công nghệ, cán bộ quản lý đô thị, cán bộ cơ sở... Phát huy tính tiên phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, xây dựng phong cách “gần dân, trọng dân, hiểu dân, học dân, vì dân”. Đội ngũ cán bộ cần không ngừng học tập, rèn luyện, đổi mới tư duy, nắm bắt tri thức khoa học, công nghệ đồng thời giữ vững bản lĩnh chính trị. Cán bộ hôm nay ngoài đạo đức cách mạng, cần phải có tư duy mở, tầm nhìn xa, năng lực số hóa, khả năng quản trị hiện đại để đáp ứng yêu cầu trong điều kiện mới.

Vận dụng tư tưởng “lấy dân làm gốc” trong quản trị và phát triển đô thị: Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh: “Nước lấy dân làm gốc”, “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, “Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm; việc gì có hại cho dân, ta phải hết sức tránh”… Việc vận dụng vào Hải Phòng được thể hiện: Thành phố tiếp tục đẩy mạnh thực hiện dân chủ ở cơ sở, tạo điều kiện để Nhân dân tham gia bàn bạc, quyết định và giám sát các vấn đề liên quan đến đời sống cộng đồng. Nâng cao chất lượng phục vụ của chính quyền, cải cách hành chính mạnh mẽ, giảm phiền hà, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục. Tổ chức tiếp xúc, đối thoại, lắng nghe ý kiến Nhân dân, đưa tiếng nói của người dân vào quá trình xây dựng chính sách. Tập trung giải quyết những vấn đề liên quan đến người dân như: Bảo đảm an sinh xã hội; xử lý vấn đề ùn tắc giao thông, nước thải, ngập lụt đô thị, ô nhiễm môi trường, cấp nước sạch nông thôn; tăng khả năng tiếp cận nhà ở xã hội của người dân, nhất là tại các khu vực đô thị, khu công nghiệp… Việc coi Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của phát triển là nội dung xuyên suốt tư tưởng Hồ Chí Minh và là nguyên tắc căn bản trong quá trình xây dựng thành phố.

Vận dụng tư tưởng về tinh thần độc lập, tự lực, tự cường và khát vọng phát triển: Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khuyến khích tinh thần sáng tạo, chủ động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Tinh thần ấy được thể hiện trong sự chuyển mình của thành phố: Chủ động hội nhập quốc tế, thu hút đầu tư có chọn lọc, phát triển công nghiệp công nghệ cao. Đổi mới phương thức quản lý, triển khai các mô hình đô thị thông minh, quản trị số, xây dựng chính quyền điện tử. Phát triển các ngành kinh tế mới, thúc đẩy nghiên cứu - chuyển giao khoa học - công nghệ. Tạo dựng môi trường khởi nghiệp sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Tinh thần tự lực, tự cường giúp Hải Phòng dám đặt ra những mục tiêu cao, quyết liệt hành động để đạt được. Thành phố sẽ tận dụng tối đa những tiềm năng sẵn có như cảng biển, hạ tầng logistics, các khu công nghiệp… cùng với không gian phát triển mới sau sáp nhập để hoàn thành các mục tiêu cụ thể đã đề ra. Như đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Hải Phòng đã đạt được những thành tựu mà nhiều địa phương khác chưa làm được khi cùng chung một bối cảnh và thể chế. Nhiều mô hình hay, kinh nghiệm tốt trong nhiều lĩnh vực là sáng kiến của Hải Phòng cần được tổng kết và có thể áp dụng cho nhiều địa phương. Điều này có được là nhờ Đảng bộ và chính quyền thành phố Hải Phòng đã biết khơi dậy tinh thần “dám nghĩ - dám làm” của lãnh đạo thành phố; biết phát huy tiềm năng, chí khí, bản lĩnh, kiên nghị, thông minh và táo bạo vốn đã thành cốt cách của người Hải Phòng”.

Vận dụng tư tưởng của Hồ Chí Minh về phát triển văn hóa và xây dựng con người: Hồ Chí Minh cho rằng: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”. Vận dụng vào Hải Phòng: Xây dựng văn hóa đô thị văn minh, kỷ cương, nghĩa tình, tạo nên bản sắc riêng của thành phố Cảng. Phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, di sản cảng biển, di tích lịch sử - cách mạng, văn hóa biển. Xây dựng con người Hải Phòng thời kỳ mới: yêu nước, nhân ái, hiện đại, năng động, sáng tạo, kỷ luật. Đẩy mạnh giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hóa - hiện đại hóa. Văn hóa và con người chính là nền tảng bền vững để Hải Phòng phát triển trong thời đại mới.

Những năm qua, thành phố đã tập trung chỉ đạo phát triển văn hóa nói chung và công nghiệp văn hóa nói riêng, với mục tiêu biến văn hóa thành nguồn lực phát triển, biến di sản thành sản phẩm của du lịch, góp phần phát triển kinh tế - xã hội trong hiện tại và tương lai. Hải Phòng hiện có 2 di sản thế giới liên vùng gồm Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà và Di sản thế giới quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Ngoài ra, hàng loạt các di sản văn hóa phi vật thể khác như chèo, tuồng, hát xẩm, trò chơi pháo đất, rối nước... đã và đang được gìn giữ ở nhiều địa phương trong thành phố.

Là vùng đất văn hiến và giàu bản sắc văn hóa, vừa qua, thành phố đã xây dựng Đề án “Hải Phòng - Thành phố âm nhạc”. Đây là mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí của thành phố, nhằm đưa Hải Phòng dần tiệm cận với thành phố sáng tạo theo tiêu chí của UNESCO. Việc thực hiện Đề án trên sẽ từng bước đưa Hải Phòng tham gia mạng lưới các thành phố sáng tạo. Khi đó, người dân có thêm cơ hội thưởng thức âm nhạc và các hoạt động văn hóa. Các địa phương cũng có điều kiện học hỏi kinh nghiệm, lồng ghép yếu tố văn hóa và sáng tạo vào chiến lược, kế hoạch phát triển đô thị, qua đó tạo sinh kế bền vững cho người dân.

4. Một số giải pháp phát huy vai trò tạo động lực của thành phố Hải Phòng

Trên cơ sở vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn phát triển thành phố Hải Phòng trong giai đoạn phát triển mới, cần tập trung thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp sau để phát huy tối đa vai trò “tạo động lực” của thành phố Hải Phòng:

Thứ nhất: Đổi mới, nâng cao chất lượng học tập tư tưởng Hồ Chí Minh: Cần đổi mới nội dung, phương pháp học tập, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh theo hướng thiết thực, hiệu quả; gắn lý luận với thực tiễn sinh động của địa phương. Tăng cường ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội trong tuyên truyền, phổ biến tư tưởng Hồ Chí Minh đến đông đảo cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Xây dựng và nhân rộng các mô hình học tập và làm theo Bác gắn với nhiệm vụ chuyên môn, phát triển kinh tế - xã hội của từng ngành, địa phương.

Thứ hai: Tăng cường xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong công cuộc phát triển thành phố. Đổi mới công tác cán bộ, hoàn thiện cơ chế phát hiện, bồi dưỡng, trọng dụng nhân tài. Tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, tiêu cực; xây dựng văn hóa liêm chính.

Quán triệt quan điểm của Hồ Chí Minh “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, thành phố cần tiếp tục mở rộng và phát huy dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện; tạo điều kiện để mọi người dân được tham gia vào quá trình hoạch định chính sách, giám sát thực hiện và đánh giá kết quả phát triển. Cần xây dựng và vận hành hiệu quả các “kênh” lắng nghe, tiếp nhận ý kiến Nhân dân, đặc biệt là ứng dụng công nghệ số trong thu thập và xử lý ý kiến của người dân.

Thứ ba: Gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ hài hòa giữa con người với tự nhiên, Hải Phòng cần kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế bằng mọi giá. Ưu tiên thu hút các dự án đầu tư xanh, sạch; đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn; bảo vệ và phát triển hệ sinh thái biển, rừng ngập mặn; xây dựng Hải Phòng thành thành phố xanh, thành phố thông minh, đáng sống, phù hợp với tầm nhìn phát triển đến năm 2045.

Thứ tư: Đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh. Ứng dụng công nghệ trong quản trị đô thị, giao thông thông minh, giám sát môi trường. Phát triển dữ liệu dùng chung, nền tảng số cho dịch vụ công, thúc đẩy tương tác số giữa chính quyền - người dân - doanh nghiệp. Hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, thương mại điện tử. Hải Phòng cần chủ động đầu tư phát triển hạ tầng số, dữ liệu số; xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số; đồng thời đào tạo nguồn nhân lực số đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, không để thành phố bị tụt hậu trong cuộc đua chuyển đổi số toàn cầu.

Thứ năm: Củng cố quốc phòng - an ninh, bảo đảm trật tự an toàn xã hội và phát triển văn hóa - xã hội, không ngừng nâng cao chất lượng sống của Nhân dân. Xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, chủ động ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh mạng, an ninh đô thị, an toàn giao thông. Phát huy vai trò của Nhân dân trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Cùng với đó, hoàn thiện hạ tầng giáo dục, y tế, khoa học- công nghệ; mở rộng không gian văn hóa, thể thao. Bảo tồn và phát huy văn hóa biển, di tích lịch sử, văn hóa đặc trưng của thành phố cảng. Tăng cường các chương trình chăm lo an sinh xã hội, hỗ trợ nhóm yếu thế...

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều vận hội và thách thức, thành phố Hải Phòng với truyền thống cách mạng kiên cường của “Đất Cảng anh hùng - Xứ Đông văn hiến” cùng tiềm năng, lợi thế và dư địa phát triển rộng mở sau hợp nhất đang đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá mạnh mẽ, trở thành đô thị biển hiện đại, thông minh, xanh và bền vững. Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong lãnh đạo và phát triển thành phố chính là nền tảng bảo đảm định hướng đúng đắn, là động lực khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường để Hải Phòng hiện thực hóa khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới của dân tộc.

Phạm Liên - Trường Chính trị Tô Hiệu