Ngày 17 tháng 6 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về bảo vệ tài nguyên đất, ngăn chặn suy thoái đất, sa mạc hóa và ứng phó với tình trạng hạn hán ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu. Năm 2026, Ban Thư ký Công ước chống sa mạc hóa của Liên hợp quốc (UNCCD) phát động hưởng ứng với thông điệp: “Rangelands: Recognize. Respect. Restore” - “Nhận diện tài nguyên đất. Trân trọng thiên nhiên xanh. Phục hồi hệ sinh thái”.
Thông điệp năm nay không chỉ nhấn mạnh vai trò của đất đai, đồng cỏ, rừng và nguồn nước đối với sự phát triển của nhân loại mà còn kêu gọi các quốc gia, cộng đồng và mỗi người dân hành động mạnh mẽ hơn để bảo vệ các hệ sinh thái tự nhiên đang chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu và các hoạt động khai thác thiếu bền vững.
Thách thức toàn cầu ngày càng nghiêm trọng
Theo các tổ chức quốc tế, mỗi năm trên thế giới có hàng triệu héc-ta đất bị suy thoái do hạn hán, xói mòn, ô nhiễm và khai thác quá mức. Tình trạng biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và cường độ của các đợt nắng nóng cực đoan, khô hạn kéo dài, gây thiếu nước, suy giảm đa dạng sinh học, đe dọa an ninh lương thực và sinh kế của hàng tỷ người.
Hạn hán không còn là vấn đề riêng của các quốc gia có khí hậu khô cằn mà đã trở thành thách thức chung trên phạm vi toàn cầu. Nhiều khu vực vốn có điều kiện tự nhiên thuận lợi cũng đang phải đối mặt với nguy cơ suy thoái đất, cạn kiệt nguồn nước và mất cân bằng sinh thái.
Việt Nam chủ động ứng phó với suy thoái đất và biến đổi khí hậu
Là quốc gia chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu, Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở đất và suy giảm tài nguyên thiên nhiên.
Những năm gần đây, khu vực Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long thường xuyên ghi nhận các đợt hạn hán, thiếu nước sinh hoạt và sản xuất; tình trạng xâm nhập mặn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân và hoạt động sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa, phát triển kinh tế - xã hội cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất và bảo vệ môi trường.
Nhận thức rõ những thách thức đó, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, phát triển lâm nghiệp bền vững, phục hồi hệ sinh thái, tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhiều chương trình trồng rừng, bảo vệ rừng ngập mặn, cải tạo đất bị suy thoái, sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước đã và đang được triển khai trên phạm vi cả nước, góp phần nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái và cộng đồng dân cư trước các tác động của biến đổi khí hậu.
Hải Phòng chung tay bảo vệ môi trường, phục hồi hệ sinh thái
Hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng đã ban hành công văn số 6709/SNNMT-CCKL ngày 10/6/2026 đề nghị các sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vai trò đặc biệt quan trọng của tài nguyên đất, rừng, nguồn nước và hệ sinh thái đối với phát triển bền vững.
Theo đó, các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung đẩy mạnh tuyên truyền về bảo vệ tài nguyên đất, phòng chống suy thoái đất, bảo vệ rừng, thích ứng với biến đổi khí hậu; đăng tải các thông tin, tin bài tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh cơ sở và các nền tảng truyền thông phù hợp.
Cùng với đó, thành phố khuyến khích tổ chức các hoạt động thiết thực như phát động phong trào trồng cây xanh, trồng rừng, bảo vệ rừng và phục hồi hệ sinh thái; tổ chức vệ sinh môi trường, thu gom rác thải tại các khu vực ven biển, cửa sông, bãi triều, khu dân cư và nơi công cộng; nhân rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững, sử dụng tiết kiệm đất và nước, góp phần nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đặc biệt, các cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên; kiểm tra, ngăn chặn các hành vi phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp, sử dụng đất sai mục đích; bảo vệ hiệu quả rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, rừng ngập mặn và các khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ “lá phổi xanh”, giảm thiểu tác động của thiên tai và góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Hành động từ những việc làm thiết thực
Bảo vệ tài nguyên đất, chống suy thoái đất và hạn hán không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước mà cần sự tham gia của toàn xã hội. Mỗi tổ chức, cá nhân có thể góp phần bằng những hành động cụ thể như trồng và chăm sóc cây xanh, sử dụng tiết kiệm nguồn nước, hạn chế xả thải gây ô nhiễm môi trường, không khai thác tài nguyên trái phép, tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường tại địa phương.
Thông điệp “Nhận diện tài nguyên đất. Trân trọng thiên nhiên xanh. Phục hồi hệ sinh thái” là lời nhắc nhở về trách nhiệm của mỗi người đối với thiên nhiên và các thế hệ tương lai. Chung tay bảo vệ đất đai, nguồn nước, rừng và các hệ sinh thái tự nhiên chính là bảo vệ nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước, xây dựng môi trường sống xanh, an toàn và thịnh vượng cho cộng đồng.
Hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026, mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương và mỗi người dân hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng thiết thực để cùng gìn giữ màu xanh của thiên nhiên, bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá và góp phần xây dựng Việt Nam phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.