Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 29/2026/NQ-CP về việc thí điểm một số cơ chế, chính sách nhằm triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học E10. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16/6/2026 đến hết ngày 15/6/2028, tạo cơ sở pháp lý để thúc đẩy sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.

Theo Nghị quyết, một số nội dung quan trọng được thực hiện thí điểm gồm: thuê dịch vụ thử nghiệm chất lượng xăng dầu; xác định xăng E10RON95-III là mặt hàng xăng sinh học tiêu dùng phổ biến do Nhà nước công bố giá; quy định phương pháp xác định giá cơ sở đối với xăng E10; xử lý lượng xăng khoáng còn tồn và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan trong quá trình chuyển đổi.

Tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kiểm định chất lượng

Để bảo đảm chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường, các thương nhân đầu mối sản xuất, kinh doanh xăng dầu thực hiện pha chế xăng E10 được phép thuê các tổ chức thử nghiệm được chỉ định theo quy định của pháp luật để kiểm tra chất lượng nhiên liệu. Hợp đồng thuê dịch vụ thử nghiệm được sử dụng thay thế cho hồ sơ chứng minh năng lực phòng thử nghiệm tại cơ sở pha chế.

Xăng E10RON95-III được đưa vào cơ chế điều hành giá

Kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành (từ ngày 16/6/2026 đến hết ngày 15/6/2028), xăng E10RON95-III được thí điểm xác định là mặt hàng tiêu dùng phổ biến, do Nhà nước công bố giá cơ sở thay thế xăng RON95-III.

Giá cơ sở xăng E10RON95-III

Giá cơ sở của xăng E10RON95-III được tính toán trên cơ sở giá xăng RON95 trên thị trường thế giới, giá ethanol nhiên liệu cùng các chi phí liên quan đến nhập khẩu, sản xuất, vận chuyển, kinh doanh và lợi nhuận định mức theo quy định hiện hành, bao gồm:

- Giá xăng dầu thế giới do Bộ Công Thương xác định theo nguyên tắc tính bình quân theo số ngày có giá giữa hai kỳ công bố giá cơ sở của giá xăng RON95 được giao dịch trên thị trường quốc tế;

- Giá Etanol nhiên liệu áp dụng trong công thức tính giá cơ sở xăng E10RON95-III do Bộ Tài chính xác định và thông báo với Bộ Công Thương áp dụng trong công thức tính giá cơ sở;

- Chi phí đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam, premium để tính giá xăng từ nguồn sản xuất trong nước, chi phí đưa xăng từ nhà máy lọc dầu trong nước về đến cảng, được áp dụng theo mức chi phí hình thành giá cơ sở của mặt hàng xăng RON95-III; lợi nhuận định mức, chi phí kinh doanh định mức áp dụng theo mức chi phí hình thành giá cơ sở của xăng E5RON92;

- Khi có đầy đủ các yếu tố chi phí cho hoạt động kinh doanh xăng E10RON95-III đáp ứng quy định tại khoản 12 Điều 1 Nghị định số 80/2023/NĐ-CP, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương tổng hợp, rà soát, yêu cầu báo cáo bổ sung hoặc khảo sát thực tế (nếu cần thiết) để xem xét, quyết định chi phí đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam, premium để tính giá xăng từ nguồn sản xuất trong nước, chi phí đưa xăng từ nhà máy lọc dầu trong nước về đến cảng, chi phí kinh doanh định mức và thông báo để Bộ Công Thương áp dụng trong công thức giá cơ sở.

Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu có trách nhiệm báo cáo đầy đủ, kịp thời, trung thực, chính xác theo yêu cầu của Bộ Tài chính và Bộ Công Thương các thông tin, số liệu phục vụ việc xác định các yếu tố cấu thành trong công thức giá cơ sở xăng dầu đối với mặt hàng xăng E10RON95-III theo quy định; chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về nội dung, thông tin, số liệu báo cáo. Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện việc điều hành giá xăng E10RON95-III thay thế xăng RON95-III.

Khuyến khích xử lý lượng xăng khoáng còn tồn

Đối với lượng xăng không chì còn tồn kho trước thời điểm thực hiện lộ trình chuyển đổi, Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp mua bán, chuyển giao cho nhau để phục vụ hoạt động pha chế xăng sinh học. Việc xử lý lượng tồn này phải hoàn thành trước ngày 31/7/2026 và được báo cáo cơ quan quản lý theo quy định.

Tăng cường giám sát chất lượng và bảo đảm nguồn cung

Nghị quyết giao Bộ Công Thương trong quá trình triển khai thực hiện lộ trình sử dụng xăng E10, căn cứ tình hình thực tế về kinh tế, xã hội, kỹ thuật, công nghệ, cung, cầu, giá cả và những biến động khác có liên quan, chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành báo cáo Chính phủ xem xét điều chỉnh các nội dung tại Nghị quyết này để đảm bảo mục tiêu an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đồng thời, chủ trì điều phối nguồn cung ethanol và xăng nền phục vụ pha chế, đồng thời phối hợp với các bộ, ngành liên quan kiểm tra, giám sát chất lượng xăng E10 trong toàn bộ quá trình sản xuất và lưu thông trên thị trường. Tổ chức triển khai thực hiện lộ trình xăng E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026; rà soát, hướng dẫn các tiêu chuẩn, quy chuẩn về xây dựng, cải tạo hạ tầng kho chứa, trạm phối trộn xăng sinh học đảm bảo an toàn và đúng quy định.

Bộ Khoa học và Công nghệ tăng cường công tác kiểm định, đo lường và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Bộ Tài chính nghiên cứu các chính sách thuế phù hợp nhằm khuyến khích người dân sử dụng nhiên liệu sinh học. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nghiên cứu phát triển vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất ethanol trong nước.

Các địa phương có trách nhiệm hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, nâng cấp hệ thống kho chứa, trạm phối trộn và mạng lưới phân phối; đồng thời tăng cường kiểm tra chất lượng xăng E5 và E10 lưu thông trên địa bàn.

Thương nhân kinh doanh xăng dầu thực hiện đúng lộ trình chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10; chủ động xây dựng kế hoạch bảo đảm nguồn cung xăng nền và nhiên liệu sinh học; đầu tư, nâng cấp cơ sở phối trộn, kho chứa và hệ thống phân phối để tổ chức kinh doanh xăng E10 trên toàn hệ thống, bảo đảm chất lượng sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và các quy định của pháp luật trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.

Các thương nhân kinh doanh xăng dầu và tổ chức thử nghiệm có trách nhiệm bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, trung thực, hợp pháp của hồ sơ, tài liệu liên quan đến hoạt động sản xuất, phối trộn, nhập khẩu và kinh doanh xăng dầu; chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng sản phẩm và các nội dung thuộc phạm vi quản lý của mình; tổ chức thử nghiệm có trách nhiệm bảo đảm tính chính xác, khách quan, trung thực của kết quả thử nghiệm; chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả thử nghiệm do mình cung cấp theo quy định của pháp luật.

Hơn 17.000 cửa hàng đã chuyển sang kinh doanh xăng E10

Theo Bộ Công Thương, chỉ trong nửa đầu tháng 6/2026, cả nước đã tiêu thụ khoảng 520 triệu lít xăng sinh học, trong đó xăng E10 chiếm khoảng 485 triệu lít. Hiện hơn 17.000 cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên toàn quốc đã thực hiện chuyển đổi sang phân phối xăng E10 theo đúng lộ trình.

Các nhà sản xuất và lắp ráp ô tô, xe máy cũng khẳng định phần lớn phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam đều tương thích với nhiên liệu E10. Đến nay chưa ghi nhận trường hợp khiếu nại hoặc phản ánh chính thức nào liên quan đến chất lượng xăng E10 hay hư hỏng động cơ do sử dụng loại nhiên liệu này gây ra.

Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng E10 được kỳ vọng sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, bảo vệ môi trường và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong thời gian tới.

Đức Quân