Ngày 12/10/2026, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký Chỉ thị số 36/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác thi hành án dân sự trong tình hình mới.

Sau hơn 9 năm thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 06/02/2017 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác thi hành án dân sự, nhận thức và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương đối với lĩnh vực này ngày càng được nâng cao; cơ chế phối hợp trong tổ chức thi hành án từng bước được củng cố, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Tuy nhiên, công tác thi hành án dân sự vẫn còn những khó khăn, hạn chế cần tập trung tháo gỡ. Việc xử lý tài sản để thi hành án, đặc biệt là tài sản bị kê biên trong các vụ án tham nhũng, kinh tế và tài sản bảo đảm trong các vụ án tín dụng, ngân hàng, còn nhiều vướng mắc. Một số tài sản chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp lý, quy hoạch, hiện trạng hồ sơ không phù hợp hoặc đang có tranh chấp. Nhiều dự án bị kê biên chưa hoàn tất thủ tục đầu tư, xây dựng, nghĩa vụ tài chính và thuế, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý tài sản.

Hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản lý và tổ chức thi hành án

Nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành án dân sự, bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được thực hiện nghiêm minh, đúng pháp luật, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai hiệu quả Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Bộ Tư pháp có trách nhiệm tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật; phối hợp với các cơ quan liên quan đánh giá những khó khăn, bất cập phát sinh trong thực tiễn, tập trung vào các quy định về đất đai, đầu tư, doanh nghiệp, hình sự và dân sự có liên quan đến xử lý đất đai, dự án, tài sản bảo đảm, tài sản trong các vụ án lớn và trường hợp pháp nhân không chấp hành án. Trên cơ sở đó, tổng hợp các vướng mắc, kịp thời đề xuất cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn, sửa đổi, bổ sung quy định, bảo đảm tính thống nhất và khả thi.

Cùng với việc hoàn thiện thể chế, cần tăng cường quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng chỉ đạo, điều hành, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính. Các cơ quan thi hành án dân sự phải rà soát toàn bộ quy trình nghiệp vụ, từ tiếp nhận bản án, ra quyết định thi hành án, xác minh điều kiện thi hành án đến áp dụng biện pháp bảo đảm, cưỡng chế, kê biên, thẩm định giá, đấu giá và bàn giao tài sản. Việc chuẩn hóa quy trình phải phù hợp với Luật Thi hành án dân sự năm 2025 và mô hình cơ quan thi hành án dân sự một cấp tại địa phương, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu quả.

Đồng thời, chuyển từ việc theo dõi kết quả chung sang trị tiến độ từng vụ việc, tài sản và nguồn tiền có giá trị lớn, hoàn thiện hệ thống chỉ số quản trị, thiết lập cơ chế cảnh báo đối với hồ sơ chậm xác minh, chậm kê biên, chậm xử lý tài sản hoặc chậm xử lý tiền thi hành án… để kịp thời chỉ đạo, giải quyết.

Đẩy nhanh thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế

Bộ Tư pháp chỉ đạo Hệ thống thi hành án dân sự tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc có điều kiện thi hành, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế.

Đối với các vụ việc trọng điểm, phức tạp, kéo dài, cần xây dựng tiêu chí phân loại, xác định rõ nguyên nhân, phân công cụ thể đơn vị, cá nhân chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Định kỳ 6 tháng, tổng hợp, lập danh sách các vụ việc theo tiêu chí đã xác định để chỉ đạo xử lý, đồng thời gửi Ủy ban nhân dân và Ban Chỉ đạo Thi hành án dân sự cấp tỉnh phối hợp giải quyết.

Đối với những vụ việc đặc biệt lớn, có vướng mắc vượt thẩm quyền, ảnh hưởng đến tiến độ thu hồi tài sản hoặc quyền lợi của nhiều tổ chức, cá nhân, tác động đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, cơ quan chức năng phải kịp thời tổng hợp, báo cáo hoặc đề xuất cơ chế xử lý đặc biệt, báo cáo Chính phủ để báo cáo cấp có thẩm quyền.

Công tác kiểm tra, kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong thi hành án dân sự cũng cần được tăng cường. Các cơ quan có trách nhiệm phát hiện, tổng hợp, kiến nghị xử lý những trường hợp định giá tài sản không sát giá trị thực tế, thông đồng, dìm giá hoặc có nguy cơ gây thất thoát tài sản, góp phần phòng ngừa vi phạm, thất thoát và lãng phí.

Bên cạnh đó, cần chủ động rà soát, xử lý các trường hợp đương sự có hành vi hoặc dấu hiệu che giấu, chuyển dịch, tẩu tán tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án. Khi có đủ căn cứ, cơ quan thi hành án dân sự chuyển hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.

Tăng cường phối hợp trong xác minh, bảo vệ và xử lý tài sản thi hành án

Bộ Công an chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương triển khai các biện pháp xác minh, truy tìm tài sản; kịp thời ngăn chặn hành vi tẩu tán, che giấu, hủy hoại tài sản ngay từ giai đoạn điều tra. Cơ quan điều tra cần xác định rõ nguồn gốc và phần sở hữu của bị can đối với tài sản bị kê biên, nhất là trong các vụ án tham nhũng, kinh tế.

Lực lượng công an các cấp phối hợp chặt chẽ với cơ quan thi hành án dân sự bảo đảm an ninh, trật tự trong quá trình tổ chức thi hành án, đặc biệt đối với những trường hợp có hành vi chống đối, cản trở việc thi hành án. Đồng thời, rà soát các vụ việc đã có kế hoạch cưỡng chế nhưng chưa bố trí được lực lượng bảo vệ cưỡng chế dẫn đến việc chậm cưỡng chế, bàn giao tài sản để kịp thời có phương án bảo vệ bảo đảm tiến độ tổ chức thi hành án; phối hợp với cơ quan liên quan xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về cản trở, chống đối thi hành án; thực hiện việc tiếp nhận, quản lý, xử lý vật chứng đúng thời hạn.

Trại giam, trại tạm giam và cơ quan thi hành án hình sự công an cấp tỉnh phối hợp thông báo, cung cấp thông tin, chuyển giao giấy tờ, tiền, tài sản và thực hiện việc thu, trả tài sản liên quan đến phạm nhân là người phải thi hành án hoặc người được thi hành án.

Bộ Công an phối hợp với Bộ Tư pháp kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống thông tin thuộc phạm vi quản lý để phục vụ việc xác minh thông tin đương sự và điều kiện thi hành án. Đồng thời, phối hợp triển khai định danh điện tử, tích hợp và cung cấp các dịch vụ trực tuyến phục vụ thi hành án dân sự, gồm dịch vụ “Nộp tiền thi hành án” và 3 dịch vụ công trực tuyến: “Tạm ứng án phí, lệ phí”, “Đơn yêu cầu thi hành án” và “Xác nhận kết quả thi hành án” qua ứng dụng VNeID theo quy định.

Bảo đảm cung cấp thông tin tài khoản, tiền gửi và tài sản của người phải thi hành án

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Quốc phòng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành án; chỉ đạo, hướng dẫn các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài nâng cao chất lượng thẩm định tài sản bảo đảm trong hoạt động cấp tín dụng; kịp thời cung cấp thông tin về tài khoản, tiền gửi, tài sản khác của người phải thi hành án cùng hồ sơ, tài liệu liên quan theo yêu cầu của cơ quan thi hành án dân sự. Đồng thời, thực hiện nghiêm các quyết định phong tỏa tài khoản, khấu trừ tiền trong tài khoản và tăng cường phối hợp xử lý tài sản bảo đảm, xử lý vi phạm theo thẩm quyền.

Phối hợp với Bộ Tư pháp phát động các đợt thi đua cao điểm trong tổ chức thi hành án liên quan đến tín dụng, ngân hàng; biểu dương, khen thưởng hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, qua đó nâng cao trách nhiệm và hiệu quả phối hợp xử lý các vụ việc thuộc lĩnh vực này.

Phát huy vai trò của địa phương trong giải quyết các vụ việc phức tạp, kéo dài

Ủy ban nhân dân và Ban Chỉ đạo Thi hành án dân sự cấp tỉnh cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp và các bộ, ngành liên quan, phát huy vai trò chỉ đạo, điều hòa, phối hợp giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc, nhất là đối với các vụ việc lớn, phức tạp, kéo dài hoặc liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức.

Định kỳ hằng quý, Ban Chỉ đạo Thi hành án dân sự cấp tỉnh rà soát danh mục vụ việc, tài sản có giá trị lớn, trọng điểm, phức tạp, kéo dài trên địa bàn; xác định nguyên nhân, đề ra giải pháp và tham mưu Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo thi hành án dân sự chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên, cơ quan, cá nhân có liên quan, kèm theo thời hạn hoàn thành. Qua đó, khắc phục tình trạng chậm phối hợp, đùn đẩy hoặc né tránh trách nhiệm; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền những khó khăn, vướng mắc và đề xuất phương án xử lý.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp rà soát những bất cập trong trình tự, thủ tục đăng ký đất đai đối với tài sản đã được bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật tuyên xử lý hoặc công nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng; tài sản bán đấu giá để thi hành án và tài sản được giao, nhận để trừ vào tiền thi hành án.

Trên cơ sở rà soát, các địa phương thực hiện đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải quyết đối với thủ tục thuộc thẩm quyền; đồng thời tổng hợp, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, hoàn thiện quy định đối với những nội dung vượt thẩm quyền, góp phần tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi hành án dân sự trong tình hình mới.

Duy Khánh