Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội Việt Nam khóa XVI và kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đang thu hút sự quan tâm lớn của cử tri cả nước. Đây không chỉ là dấu mốc khởi đầu nhiệm kỳ mà còn là thời điểm xác lập phương hướng, cách thức vận hành bộ máy, thể hiện rõ tinh thần đổi mới và quyết tâm hành động của các cơ quan dân cử trong việc triển khai Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng ngay từ những ngày đầu.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp đặt ra ngày càng cấp thiết. Điều này đòi hỏi vai trò của đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp không chỉ dừng ở chức năng quyết định mà còn phải thực sự trở thành cầu nối giữa ý chí, nguyện vọng của Nhân dân với hoạt động của bộ máy nhà nước.

Khẳng định vai trò đại diện, quyết định và giám sát của cơ quan dân cử

Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Việt Nam khóa XVI tập trung xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng như kiện toàn tổ chức bộ máy, nhân sự cấp cao, xác định chương trình lập pháp và giám sát cho cả nhiệm kỳ. Đây là những quyết định có ý nghĩa nền tảng, định hình phương thức hoạt động của Quốc hội trong 5 năm tới.

Cùng với đó, HĐND các cấp, trong đó có HĐND thành phố Hải Phòng, HĐND các xã, phường, đặc khu cũng tổ chức kỳ họp thứ nhất để kiện toàn bộ máy, thông qua các nghị quyết quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, đầu tư công, bảo đảm quốc phòng – an ninh ở địa phương.

Điểm đáng chú ý là các kỳ họp lần này không chỉ mang tính thủ tục đầu nhiệm kỳ, mà thể hiện rõ tinh thần đổi mới trong tư duy và hành động. Các quyết sách được đặt trong yêu cầu phải nhanh chóng cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết của Trung ương, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và gắn chặt với thực tiễn.

Đại biểu dân cử: “cầu nối” giữa ý Đảng và lòng dân

Trong tiến trình đó, vai trò của đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp được đặt ở vị trí trung tâm. Mỗi đại biểu không chỉ là người tham gia quyết định chính sách, mà còn là người đại diện cho tiếng nói của cử tri, phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân vào nghị trường.

Để làm tròn vai trò này, yêu cầu đặt ra là mỗi đại biểu phải không ngừng nâng cao năng lực, bản lĩnh, trách nhiệm, sâu sát cơ sở, nắm chắc tình hình thực tiễn. Những vấn đề được đưa ra thảo luận, quyết định tại các kỳ họp phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, giải quyết được những “điểm nghẽn” mà người dân, doanh nghiệp đang gặp phải.

Đồng thời, đại biểu cũng phải phát huy mạnh mẽ chức năng giám sát, theo dõi việc thực thi các nghị quyết sau khi được ban hành. Đây là khâu quan trọng để bảo đảm các quyết sách không chỉ dừng trên giấy mà thực sự đi vào cuộc sống.

Tinh thần đổi mới ngay từ đầu nhiệm kỳ

Một điểm nổi bật của kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp là tinh thần đổi mới, hành động ngay từ đầu nhiệm kỳ. Điều này thể hiện ở việc xác định rõ trọng tâm, trọng điểm trong chương trình công tác, ưu tiên giải quyết những vấn đề cấp bách, có tác động lớn đến phát triển.

Trong đó, nhiệm vụ tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế được đặt lên hàng đầu. Thực tiễn cho thấy, nhiều khó khăn, vướng mắc trong phát triển không chỉ xuất phát từ nguồn lực mà còn từ những bất cập trong cơ chế, chính sách. Vì vậy, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, khả thi là yêu cầu cấp thiết.

Cùng với đó, các cơ quan dân cử cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả hơn; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; nâng cao chất lượng thảo luận, chất vấn và giám sát; giảm hình thức, tăng thực chất.

Bảo đảm vận hành thông suốt chính quyền hai cấp

Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang đặt ra nhiều yêu cầu mới trong tổ chức và vận hành bộ máy. Các kỳ họp đầu nhiệm kỳ có ý nghĩa quan trọng trong việc thiết lập nền tảng cho sự vận hành ổn định, thông suốt và hiệu quả của mô hình này.

Trong đó, HĐND các cấp giữ vai trò quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, đồng thời giám sát hoạt động của chính quyền cùng cấp. Đại biểu HĐND cần phát huy vai trò trong việc phát hiện, kiến nghị tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai mô hình mới, bảo đảm sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cấp, các ngành.

Đặc biệt, cần chú trọng giám sát việc phân cấp, phân quyền, bảo đảm đi đôi với kiểm soát quyền lực, tránh tình trạng buông lỏng quản lý hoặc chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm.

Gắn với triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng

Tinh thần xuyên suốt của các kỳ họp là phải gắn chặt với việc triển khai Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Mọi quyết sách, chương trình hành động đều phải hướng tới mục tiêu hiện thực hóa các định hướng lớn mà Đại hội đã đề ra.

Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, trong đó các cơ quan dân cử đóng vai trò quan trọng trong việc thể chế hóa, cụ thể hóa và giám sát việc thực hiện.

Tạo nền tảng cho một nhiệm kỳ hành động, hiệu quả

Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp không chỉ mang ý nghĩa khởi đầu, mà còn là bước định hình cho cả nhiệm kỳ. Tinh thần đổi mới, quyết tâm hành động được thể hiện ngay từ đầu sẽ tạo động lực lan tỏa trong toàn hệ thống. Khi mỗi đại biểu thực sự phát huy vai trò, trách nhiệm của mình; khi mỗi quyết sách được xây dựng trên cơ sở thực tiễn và được giám sát chặt chẽ trong quá trình thực hiện, bộ máy sẽ vận hành hiệu quả hơn, đáp ứng tốt hơn kỳ vọng của Nhân dân. Đó cũng chính là nền tảng để tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn, giải quyết các vướng mắc, bảo đảm chính quyền địa phương hai cấp vận hành ổn định, thông suốt, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.