Bảo đảm an ninh, trật tự là nhiệm vụ quan trọng, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững. Trong đó, phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên, người thất nghiệp và người lao động từ địa phương khác đến làm việc, cư trú có ý nghĩa đặc biệt thiết thực, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Ngày 26/10/2026, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng ban hành Chỉ thị số 17/CT-UBND về triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên, người thất nghiệp, người lao động từ địa phương khác đến làm việc, cư trú trên địa bàn thành phố. Chỉ thị đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý, giáo dục, chủ động phát hiện và ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa, từ cơ sở; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương trong bảo đảm an ninh, trật tự.

Chủ động phòng ngừa, không để vi phạm nhỏ trở thành hậu quả lớn

Thời gian qua, công tác bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn thành phố đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, tình trạng thanh thiếu niên, học sinh vi phạm pháp luật, vi phạm trật tự an toàn giao thông, bạo lực học đường, tụ tập thành nhóm, mang theo hung khí giải quyết mâu thuẫn, điều khiển phương tiện tốc độ cao, lạng lách, đánh võng vẫn tiềm ẩn diễn biến phức tạp. Đáng lo ngại, một số đối tượng lợi dụng mạng xã hội để kích động bạo lực, lôi kéo học sinh, thanh thiếu niên tham gia các hội nhóm tiêu cực, tổ chức đánh nhau, quay video, phát trực tiếp nhằm gây chú ý, cổ súy lối sống lệch chuẩn.

Bên cạnh đó, nguy cơ trẻ em bị xâm hại, đặc biệt trên môi trường mạng, cùng những hạn chế trong công tác quản lý, giáo dục tại một số gia đình, nhà trường và địa phương đặt ra yêu cầu phải tăng cường các biện pháp bảo vệ, hỗ trợ và can thiệp kịp thời. Tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, số lượng lớn chuyên gia, lao động nước ngoài và người lao động từ địa phương khác đến làm việc, cư trú, cùng sự biến động thường xuyên của lao động thời vụ cũng đòi hỏi nâng cao hiệu quả quản lý cư trú, nắm tình hình dân cư và phòng ngừa tội phạm.

Trước thực tế đó, Chỉ thị số 17/CT-UBND xác định phương châm “Phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở”, lấy địa bàn cấp xã, cơ sở giáo dục, gia đình và cộng đồng dân cư làm trọng tâm; kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, giáo dục, quản lý, cảm hóa, hỗ trợ với đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật. Đây không chỉ là yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát mà còn là sự chuyển hướng mạnh mẽ sang chủ động nhận diện nguy cơ, giải quyết nguyên nhân từ cơ sở, không để mâu thuẫn nhỏ kéo dài, tích tụ thành vụ việc nghiêm trọng.

Việc rà soát, đánh giá nguy cơ phải được thực hiện khách quan, dựa trên hành vi và thông tin được kiểm chứng, tuân thủ pháp luật; không đồng nhất hoàn cảnh khó khăn, tình trạng thất nghiệp, bỏ học hay đặc điểm cá nhân với nguy cơ phạm tội. Cùng với xử lý nghiêm hành vi vi phạm, cần chú trọng bảo vệ quyền trẻ em, bảo vệ thông tin cá nhân, không kỳ thị, phân biệt đối xử, tạo điều kiện để người có hoàn cảnh khó khăn được giáo dục, hỗ trợ , tái hòa nhập cộng đồng.

Rõ trách nhiệm từng ngành, từng cấp; phát huy sức mạnh toàn xã hội

Để triển khai hiệu quả Chỉ thị, Công an thành phố giữ vai trò nòng cốt trong nắm tình hình, hướng dẫn nhận diện nguy cơ, tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các tuyến đường, địa bàn trọng điểm, khu vực công cộng và những nơi thường phát sinh tình trạng thanh thiếu niên tụ tập gây rối. Công tác đấu tranh trên không gian mạng, phát hiện, xử lý hành vi kích động bạo lực, đua xe trái phép, cố ý gây thương tích và các hành vi vi phạm khác được tăng cường, gắn với quản lý, giáo dục và hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ vi phạm.

Ngành Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm nâng cao hiệu quả quản lý học sinh, đẩy mạnh giáo dục pháp luật, văn hóa ứng xử, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, kỹ năng sống, sử dụng mạng xã hội an toàn và phòng, chống bạo lực học đường. Việc thiết lập cơ chế trao đổi thông tin giữa nhà trường, gia đình và Công an địa phương sẽ góp phần phát hiện sớm những biểu hiện bất thường, chủ động ngăn chặn vi phạm, bảo vệ học sinh trước nguy cơ bị xâm hại hoặc lôi kéo vào các hành vi trái pháp luật.

Sở Tư pháp phối hợp với Công an thành phố phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh, thanh thiếu niên; Các cơ quan báo chí, truyền thông tăng cường cảnh báo nguy cơ, phản ánh những mô hình hiệu quả, lan tỏa lối sống tích cực và tinh thần thượng tôn pháp luật.

Cùng với đó, Mặt trận Tổ quốc, Thành đoàn, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Liên đoàn Lao động và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò vận động, tập hợp Nhân dân, tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao lành mạnh, hỗ trợ thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn, tuyên truyền pháp luật cho công nhân, người lao động. 

Đặc biệt, UBND các xã, phường, đặc khu phải chủ động rà soát địa bàn, xác định khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm, phân công tổ chức, cá nhân theo dõi, giúp đỡ, giáo dục phù hợp với từng trường hợp; tăng cường phối hợp giữa chính quyền, Công an, nhà trường, gia đình và cộng đồng dân cư. Việc triển khai nhiệm vụ phải gắn với trách nhiệm người đứng đầu, khắc phục tình trạng buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, đùn đẩy trách nhiệm hoặc xử lý bị động khi phát sinh vụ việc phức tạp.

Xây dựng môi trường an toàn, lành mạnh từ mỗi gia đình và cộng đồng

Phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng mà cần bắt đầu từ mỗi gia đình, nhà trường, doanh nghiệp và khu dân cư. Cha mẹ cần quan tâm, đồng hành, nắm bắt tâm tư, diễn biến tâm lý của con em; kịp thời định hướng cách ứng xử, giải quyết mâu thuẫn, kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội và chủ động phối hợp với nhà trường khi phát hiện dấu hiệu bất thường. 

Đối với người lao động, doanh nghiệp và cơ sở lưu trú, việc chấp hành quy định pháp luật về lao động, cư trú, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, phối hợp cung cấp thông tin theo quy định là trách nhiệm thiết thực góp phần giữ gìn an ninh, trật tự. Đồng thời, cần quan tâm hỗ trợ đào tạo nghề, tư vấn, giới thiệu việc làm và tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh, hạn chế những yếu tố có thể dẫn đến vi phạm pháp luật.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của thành phố, sự phối hợp đồng bộ của các cấp, các ngành và sự chung tay của mỗi gia đình, doanh nghiệp, người dân, việc thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 17/CT-UBND sẽ góp phần chủ động ngăn ngừa vi phạm ngay từ cơ sở, bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên, giữ vững an ninh, trật tự và củng cố niềm tin của Nhân dân để Hải Phòng xây dựng môi trường sống an toàn, kỷ cương, văn minh, tạo điều kiện cho mỗi người dân phát triển và đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của thành phố.