Luật số 139/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 nhằm tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về kinh doanh bảo hiểm, bảo đảm phù hợp với yêu cầu phát triển thị trường và hội nhập quốc tế.

1. Mở rộng quyền tham gia thị trường bảo hiểm

Luật bổ sung quy định cho phép tổ chức, cá nhân được quyền góp vốn, tham gia thành lập, quản lý doanh nghiệp bảo hiểm, tái bảo hiểm, môi giới bảo hiểm và các tổ chức cung cấp bảo hiểm vi mô, trừ các trường hợp bị hạn chế theo Luật Doanh nghiệp. Quy định này góp phần tăng tính minh bạch, cạnh tranh và thu hút đầu tư vào lĩnh vực bảo hiểm.

Đồng thời, Luật sửa đổi phạm vi kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm, đặc biệt với các sản phẩm bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm tử kỳ ngắn hạn; đồng thời quy định rõ thời hạn doanh nghiệp phải chính thức hoạt động (12 tháng kể từ khi được cấp phép, có thể gia hạn trong trường hợp đặc biệt). Điều này nhằm nâng cao tính kỷ luật, tránh tình trạng “giữ giấy phép”.

2. Nâng cao tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp bảo hiểm

Luật bổ sung các điều kiện, tiêu chuẩn chặt chẽ đối với người quản lý, điều hành và kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm, như yêu cầu về trình độ, kinh nghiệm, tư cách pháp lý. Đồng thời, siết chặt quy định về kiêm nhiệm chức danh nhằm bảo đảm tính độc lập, minh bạch trong quản trị và kiểm soát nội bộ.

Luật quy định rõ việc tách bạch nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn phí bảo hiểm; kiểm soát chặt chẽ việc phân chia thặng dư, đầu tư và quản lý tài chính. Đây là nội dung quan trọng nhằm bảo đảm an toàn tài chính và quyền lợi của người tham gia bảo hiểm.

3. Hoàn thiện quy định về sản phẩm và phí bảo hiểm

Doanh nghiệp bảo hiểm phải đăng ký hoặc thông báo với Bộ Tài chính về phương pháp, cơ sở tính phí đối với từng loại sản phẩm. Quy định này giúp tăng cường kiểm soát, minh bạch hóa thị trường, bảo vệ người tiêu dùng.

Đối vưới hoạt động quản lý đại lý và hoạt động môi giới bảo hiểm, Luật quy định cá nhân không được đồng thời làm đại lý cho nhiều doanh nghiệp cùng loại hình; đồng thời bổ sung nguyên tắc an toàn, minh bạch trong hoạt động đầu tư của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm.

4. Đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành

Luật chuyển mạnh sang cơ chế kiểm tra chuyên ngành, cho phép cơ quan quản lý thuê tổ chức kiểm toán, chuyên gia độc lập để đánh giá các nội dung chuyên sâu như dự phòng nghiệp vụ, khả năng thanh toán, đầu tư… nhằm nâng cao hiệu quả giám sát.

5. Về lộ trình áp dụng và chuyển tiếp

Một số quy định quan trọng của Luật được áp dụng theo lộ trình đến năm 2028 và 2031, tạo điều kiện cho doanh nghiệp thích ứng. Đồng thời, quy định chuyển đổi chứng chỉ đại lý bảo hiểm và các nội dung liên quan bảo đảm tính liên tục của thị trường. Đồng thời, Luật thực hiện sửa đổi kỹ thuật, thay thế thuật ngữ và bãi bỏ nhiều quy định đã lỗi thời, góp phần đồng bộ hóa hệ thống pháp luật.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2025 là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn thị trường, bảo vệ quyền lợi người tham gia bảo hiểm và thúc đẩy thị trường bảo hiểm phát triển bền vững, minh bạch trong giai đoạn mới.