Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm có gần 1,4 triệu người thiệt mạng vì đuối nước, trong đó có gần 82.000 là trẻ em từ 1 đến 14 tuổi. Đuối nước diễn ra đột ngột, im lặng và gây sốc, mọi người thường không nhận ra điều đang xảy ra cho đến khi quá muộn. Năm 2025, chủ đề Ngày Thế giới phòng chống đuối nước được lựa chọn là "Đuối nước có thể xảy ra với bất kỳ ai nhưng hoàn toàn có thể phòng, chống” nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc phòng chống đuối nước, đặc biệt là đối với trẻ em.
Theo thống kê của cơ quan chức năng, trung bình mỗi năm ở Việt Nam có khoảng gần 2.000 trẻ em bị đuối nước; điều đáng lưu ý là trong số các nạn nhân bị đuối nước, ngoài các nạn nhân không biết bơi, còn có cả nạn nhân biết bơi, thậm chí bơi rất giỏi nhưng chỉ trong vài giây lơ là, không kiểm soát tai nạn đuối nước có thể xảy ra, cướp đi sinh mạng của của một con người để lại nỗi đau về tinh thần lẫn thể chất cho gia đình và xã hội. Những con số đau lòng này khiến nước ta trở thành quốc gia có tỷ lệ tử vong do đuối nước cao nhất khu vực Đông Nam Á và cao gấp 10 lần so với các nước phát triển.
Nguyên nhân đuối nước phần lớn là do nhận thức, ý thức của người dân trước sự nguy hiểm và việc tự bảo vệ bản thân trong môi trường nước chưa cao; gia đình, người lớn còn thiếu sát sao trong quản lý con em mình; Một bộ phận lớn người dân (đặc biệt là trẻ em) không biết bơi và không có kiến thức, kỹ năng xử lý khi bị đuối nước. Bên cạnh đó có người dù biết bơi nhưng vẫn chủ quan, không mặc áo phao khi tắm, khi đi trên các phương tiện giao thông đường thủy (khi đi trên thuyền, đò…) dẫn đến đuối nước khi gặp tình huống bất ngờ.
Tại thành phố Hải Phòng, công tác chỉ đạo phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em được quán triệt và trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong Kế hoạch bảo vệ, chăm sóc trẻ em và Kế hoạch hoạt động Hè của thành phố. Hằng năm, thành phố ban hành văn bản chỉ đạo riêng về công tác phòng, chống tai nạn thương tích và đuối nước trẻ em. Trên toàn thành phố, giai đoạn năm 2021- 2025 đã truyền thông trực tiếp về bảo vệ trẻ em, phòng chống tai nạn thương tích trẻ em cho gần 500.000 lượt trẻ em; gần 200.000 lượt cha mẹ, người chăm sóc trẻ em. Toàn thành phố đã tổ chức tập huấn phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em cho 100% đội ngũ cán bộ các cấp, cộng tác viên làm công tác trẻ em tại cơ sở. Trên địa bàn thành phố Hải Phòng (cũ) hiện có 302/737 trường học an toàn phòng chống tai nạn thương tích, có 88 bể bơi phục vụ cho đối tượng là trẻ em. Trong dịp hè, nhiều lớp phổ cập bơi cho các em từ 6 - 15 tuổi được mở tại các câu lạc bộ bơi, lặn trên địa bàn thành phố. Phong trào dạy bơi và học bơi được lan tỏa rộng khắp thành phố.
Để phòng chống tai nạn đuối nước, bảo đảm an toàn tính mạng của bản thân và con em chúng ta cần thực hiện các nội dung sau:
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, địa phương và toàn thể nhân dân về phòng, chống tai nạn thương tích và đuối nước trẻ em. Tuyên truyền, phổ biến kiến thức, kỹ năng về phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em đến cha mẹ, người chăm sóc trẻ, cộng đồng dân cư về thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ em. Không tắm, bơi ở những nơi có nước sâu, chảy xiết, xoáy và không có người lớn biết bơi & cứu đuối; Không bơi khi trời đã tối, có sấm chớp, mưa; Không ăn uống khi đang bơi để tránh sặc nước; Không dùng các phao bơm hơi; Không cho trẻ đi tắm bơi lội ở ao hồ một mình mà không có người lớn biết bơi đi, kèm; không cho trẻ chơi, đùa nghịch quanh ao, hồ nước, hố sâu để tránh bị ngã, rơi xuống nước dễ bị đuối nước.
Thực hiện nghiêm các nguyên tắc an toàn khi xuống nước như: Khởi động trước khi bơi tránh co rút cơ; mặc áo phao hoặc mang theo phao bơi khi xuống nước; mặc áo phao khi đi trên các phương tiện giao thông đường thủy kể cả đối với người biết bơi; chỉ nên tắm biển gần bờ và các vùng được cho phép; Tuyệt đối tuân theo các bảng chỉ dẫn nguy hiểm.
Kiểm tra và làm rào chắn an toàn xung quanh ao, hồ, giếng nước trong gia đình và cộng đồng. Khi phát hiện thấy người bị rơi ngã xuống nước, cần hô hoán, kêu gọi mọi người đến ứng cứu, giúp đỡ ngay từ khi nhìn thấy nạn nhân; tuyệt đối không được nhảy theo cứu nạn nhân nếu mình không biết bơi. Khi xuống nước phải mang theo các vật nổi (nếu có), phải tiếp cận nạn nhân từ phía sau, nắm tóc nạn nhân để kéo lên tránh trường hợp nạn nhân hoảng loạn ôm, bám chặt gây nguy hiểm cho cả hai. Có thể ném một sợi dây dài, chắc từ bờ để nạn nhân túm lấy được dây thừng và kéo nạn nhân vào bờ, hoặc cùng với mọi người vớt nạn nhân lên.
Tuyên truyền, vận động các gia đình tăng cường quản lý, giám sát trẻ em khi cho trẻ em tắm tại các bể bơi và các ao hồ, song suối, biển… Thường xuyên nhắc nhở, giáo dục trẻ em về sự nguy hiểm của đuối nước và các biện pháp phòng tránh; Dạy, cho trẻ em tham gia các lớp học kỹ năng bơi lội giúp các em có kỹ năng bơi tốt, chống đuối nước.
Vì sự an toàn của mỗi người, mỗi gia đình và toàn xã hội, nhân dân hãy nâng cao ý thức, trách nhiệm, chủ động phòng ngừa và tuyên truyền đến những người xung quanh để cùng chung tay thực hiện.