Từ ngày 10/5/2026, hệ thống an sinh xã hội tại Việt Nam sẽ đón nhận một điểm mới quan trọng với việc Nghị định 85/2026/NĐ-CP ngày 25/3/2026 về bảo hiểm hưu trí bổ sung bắt đầu có hiệu lực thi hành. Đây được xem là hành lang pháp lý vững chắc nhằm mở rộng quyền lợi cho người lao động, giúp họ chủ động hơn trong việc xây dựng phương án tài chính dài hạn cho giai đoạn nghỉ hưu thông qua cơ chế tự nguyện tham gia hoặc tạm dừng dựa trên thỏa thuận văn bản giữa doanh nghiệp sử dụng lao động và phía người lao động. Việc triển khai các chương trình này phải tuân thủ nghiêm ngặt theo đăng ký với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí, tạo ra một môi trường đầu tư an toàn và minh bạch cho nguồn vốn tích lũy của cá nhân.
Một trong những điểm nổi bật của Nghị định này chính là các chính sách ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân mang tính khích lệ cao đối với người tham gia. Theo đó, người lao động không chỉ có quyền nhận chi trả từ quỹ theo đúng quy định pháp luật mà còn được hưởng đặc quyền trừ các khoản đóng góp bảo hiểm hưu trí bổ sung vào thu nhập trước khi tính thuế đối với tiền lương, tiền công. Cơ chế này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng thuế trực tiếp mà còn gia tăng giá trị thực tế của khoản tiền tích lũy khi thu nhập được chi trả từ quỹ cũng được áp dụng các mức ưu đãi thuế thu nhập cá nhân tương ứng theo quy định pháp lý hiện hành.
Quyền được tiếp cận thông tin và bảo mật dữ liệu cũng được đặt lên hàng đầu trong cấu trúc của Nghị định 85/2026/NĐ-CP. Người lao động có quyền theo dõi chặt chẽ và yêu cầu người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ các trách nhiệm đã cam kết trong văn bản thỏa thuận. Song song đó, hằng tháng, các đơn vị quản lý quỹ hoặc doanh nghiệp sử dụng lao động có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ thông tin về tình hình tham gia, đồng thời phải cung cấp các tài liệu giới thiệu về quỹ hưu trí theo đúng tiêu chuẩn pháp lý. Mọi thông tin liên quan đến quá trình đóng góp và hưởng lợi đều được bảo mật tuyệt đối, trừ trường hợp người lao động yêu cầu doanh nghiệp quản lý quỹ xác nhận thông tin chính thức để phục vụ các nhu cầu cá nhân khác.
Nhằm đảm bảo tính liên tục và linh hoạt cho tài khoản hưu trí, pháp luật mới cũng cho phép người lao động duy trì hợp đồng trong thời gian tối đa một năm hoặc lựa chọn chuyển đổi tài khoản hưu trí cá nhân sang quỹ khác sau khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc khi đã đủ tuổi nghỉ hưu. Đặc biệt, tính nhân văn của chính sách còn thể hiện qua quyền chỉ định người thừa kế theo quy định của Bộ luật Dân sự ngay từ khi đăng ký tham gia quỹ để đảm bảo quyền hưởng chi trả sau này. Trong trường hợp nảy sinh mâu thuẫn hoặc sai phạm, người lao động hoàn toàn có quyền thực hiện các biện pháp khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện theo trình tự pháp luật để bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của mình trước các đơn vị liên quan.
Tùng Lâm