Việc Chính phủ ban hành Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/4/2026 quyết định tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 về an toàn thực phẩm là một quyết sách mang tính thực tiễn cao, trực tiếp tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục hành chính cho cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Quyết định này cho phép lùi thời hạn áp dụng các quy định mới cho đến khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi cùng các văn bản hướng dẫn thi hành chính thức có hiệu lực. Trong giai đoạn chuyển tiếp này, Nghị định 15/2018/NĐ-CP vẫn tiếp tục là căn cứ pháp lý chủ đạo để giải quyết các hồ sơ công bố và kiểm tra sản phẩm, đảm bảo sự ổn định cho các luồng hàng hóa lưu thông qua cửa khẩu mà không bị đứt gãy do những thay đổi đột ngột về quy trình tiền kiểm.

Sự cần thiết của việc tạm ngưng hiệu lực này xuất phát từ những lo ngại thực tế về nguy cơ phát sinh chi phí tuân thủ và kéo dài thời gian thông quan. Trước đó, các quy định tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP theo hướng tăng cường kiểm tra trước khi hàng hóa lưu hành đã khiến nhiều đơn vị logistics và doanh nghiệp nhập khẩu lo lắng về tình trạng ùn tắc hàng hóa. Việc thiếu các văn bản hướng dẫn chi tiết có thể dẫn đến hệ quả là thời gian công bố sản phẩm kéo dài, làm gia tăng gánh nặng về chi phí lưu kho bãi và logistics. Do đó, việc Chính phủ kịp thời lắng nghe và điều chỉnh lộ trình thực thi đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị có trụ sở tại các địa bàn trọng điểm như quận Ngô Quyền hay phường Đông Hải, có thêm thời gian để kiện toàn bộ máy và chuẩn bị hồ sơ pháp lý phù hợp với khung quản lý mới.

Dưới góc độ quản lý nhà nước và thực thi pháp luật, việc lùi thời điểm áp dụng quy định mới không đồng nghĩa với việc nới lỏng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm. Xu hướng quản lý hiện nay đang dịch chuyển mạnh mẽ từ hậu kiểm đơn thuần sang sự kết hợp giữa tiền kiểm có trọng điểm và quản lý rủi ro. Điều này đòi hỏi các chủ thể kinh doanh phải nâng cao trách nhiệm trong việc tự kiểm soát chất lượng, minh bạch hóa nguồn gốc xuất xứ và chuẩn hóa quy trình sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế khắc khe hơn.

Khoảng thời gian tạm ngưng này được xem là giai đoạn chuẩn bị quan trọng để các doanh nghiệp tái cấu trúc hoạt động và đầu tư vào công nghệ quản trị. Nhiều đơn vị đã bắt đầu phối hợp với đối tác nước ngoài để rà soát lại toàn bộ quy trình kiểm soát chất lượng, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử và chuẩn bị sẵn sàng cho việc kết nối dữ liệu với các hệ thống dịch vụ công. Việc chủ động thích ứng không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật trong nước mà còn là yêu cầu bắt buộc để duy trì vị thế tại các thị trường xuất khẩu lớn. Năng lực quản trị và sự nghiêm túc trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ là nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp khi khung pháp lý mới chính thức vận hành.

Bên cạnh đó, Nghị quyết 15/2026/NQ-CP cũng đặt ra yêu cầu đối với các cơ quan quản lý trong việc tăng cường giám sát và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Việc đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số trong phân tích dữ liệu an toàn thực phẩm sẽ giúp quá trình quản lý trở nên minh bạch và hiệu quả hơn. Định hướng của Chính phủ là chuyển đổi sang mô hình quản lý hiện đại, giảm thiểu sự can thiệp hành chính thủ công nhưng lại tăng cường khả năng phát hiện và xử lý vi phạm dựa trên dữ liệu thực tế. Vì vậy, các doanh nghiệp cần nhận thức rõ rằng sự chuẩn hóa là xu thế tất yếu và việc tận dụng thời gian này để nâng cao năng lực tuân thủ chính là cách tốt nhất để giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh trong tương lai.