Trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực nông thôn đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đổi mới công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn không chỉ nhằm nâng cao tay nghề, tạo việc làm mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế, xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, bền vững.

Ngày 24/02/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 326/QĐ-TTg về Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 37-CT/TW của Ban Bí thư, đồng thời phê duyệt Chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030” tại Quyết định số 328/QĐ-TTg. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ, thực chất trong công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong giai đoạn mới.

Đặt đào tạo nghề vào vị trí then chốt của phát triển nông thôn

Theo định hướng của Chính phủ, đào tạo nghề cho lao động nông thôn không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành giáo dục nghề nghiệp mà cần được nhìn nhận như một giải pháp tổng thể để phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống người dân.

Việc nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vai trò, ý nghĩa của đào tạo nghề được xác định là nhiệm vụ hàng đầu. Khi người dân nhận thức rõ học nghề là con đường thiết thực để nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, thì công tác đào tạo mới có thể đi vào chiều sâu và phát huy hiệu quả lâu dài.

Cùng với đó, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường trách nhiệm phối hợp giữa các cấp, các ngành trong tổ chức thực hiện. Đào tạo nghề không thể tách rời với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, mà phải gắn chặt với quy hoạch phát triển kinh tế của từng địa phương.

Đổi mới toàn diện, hướng tới hiệu quả thực chất

Chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030” đặt mục tiêu đổi mới toàn diện, từ nội dung, phương pháp đến cơ chế tổ chức thực hiện. Trọng tâm là đào tạo thực chất, đi vào chiều sâu, bảo đảm người học có kỹ năng nghề phù hợp, có khả năng tìm được việc làm hoặc tự tạo việc làm sau đào tạo.

Một trong những định hướng quan trọng là tập trung đào tạo nguồn nhân lực phục vụ sản xuất nông nghiệp tiên tiến, hiện đại, đồng thời hỗ trợ chuyển đổi nghề cho một bộ phận lao động nông thôn sang lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ. Đây là giải pháp quan trọng để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động, giảm tỷ trọng lao động nông nghiệp, phù hợp với xu thế phát triển.

Đặc biệt, chương trình nhấn mạnh vai trò chủ thể của người dân nông thôn. Việc đào tạo phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, điều kiện cụ thể của từng địa phương, từng nhóm đối tượng, từ đó tạo ra những chuyển biến rõ nét về việc làm và thu nhập.

Mục tiêu cụ thể, hướng tới thu hẹp khoảng cách phát triển

Theo kế hoạch, đến năm 2030, bình quân mỗi năm sẽ đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng nâng cao kỹ năng nghề cho khoảng 1,5 triệu lao động nông thôn. Trong đó, đào tạo nghề phi nông nghiệp chiếm khoảng 70%, phản ánh xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang các lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ.

Chương trình cũng đặt mục tiêu bảo đảm tính bao trùm, công bằng trong tiếp cận đào tạo nghề. Tỷ lệ lao động nữ được đào tạo nghề dự kiến đạt trên 45%; người khuyết tật có nhu cầu được hỗ trợ học nghề và tạo việc làm chiếm khoảng 4%; người dân tộc thiểu số trong độ tuổi được đào tạo nghề phù hợp đạt khoảng 70%.

Đáng chú ý, tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo được đặt mục tiêu trên 85%, thể hiện rõ định hướng gắn đào tạo với giải quyết việc làm, nâng cao hiệu quả thực chất của chương trình.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là tăng cường gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp, hợp tác xã trong tổ chức đào tạo và tạo việc làm. Đây là yếu tố then chốt để bảo đảm người học có cơ hội tiếp cận thực tế sản xuất, nâng cao kỹ năng và dễ dàng tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp.

Bên cạnh đó, việc điều tra, khảo sát và dự báo nhu cầu thị trường lao động được xác định là cơ sở quan trọng để xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp. Tránh tình trạng đào tạo không gắn với nhu cầu, dẫn đến lãng phí nguồn lực và khó khăn trong giải quyết việc làm.

Hoàn thiện chính sách, tăng cường nguồn lực và giám sát

Để chương trình đạt hiệu quả, việc rà soát, hoàn thiện hệ thống chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nông thôn là yêu cầu cấp thiết. Các chính sách cần bảo đảm tính đồng bộ, phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia học nghề.

Cùng với đó, cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, giảng viên trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Hợp tác quốc tế trong đào tạo nghề cũng được khuyến khích nhằm tiếp cận các mô hình, phương pháp đào tạo tiên tiến.

Công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện chương trình được chú trọng, bảo đảm các mục tiêu, nhiệm vụ được triển khai đúng tiến độ, đạt hiệu quả.

Tạo nền tảng cho phát triển nông thôn bền vững

Đổi mới công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn không chỉ là giải pháp nâng cao kỹ năng, tạo việc làm, mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng nông thôn mới hiện đại, giàu đẹp, giữ gìn bản sắc và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Khi người lao động nông thôn được trang bị kiến thức, kỹ năng phù hợp, họ sẽ chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh, góp phần nâng cao năng suất lao động và thu nhập. Đồng thời, quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động cũng diễn ra thuận lợi hơn, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn.

Với những định hướng rõ ràng, mục tiêu cụ thể và giải pháp đồng bộ, chương trình đổi mới đào tạo nghề nông thôn được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ, thực chất, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững.