Sự thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã mở ra một xung lực phát triển mới cho đất nước, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc thể chế hóa các đường lối, chủ trương vào cuộc sống, đặc biệt là trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL). Ngày 23/4/2026, dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc, Tổ soạn thảo Luật PBGDPL (sửa đổi) đã thảo luận sâu sắc về các định hướng mới nhằm xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật trong kỷ nguyên mới. Đây không chỉ là việc sửa đổi một đạo luật hiện hành, mà là quá trình kiến tạo một hệ thống công cụ pháp lý hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa việc phổ biến giáo dục với tổ chức thi hành pháp luật, lấy người dân làm trung tâm và chủ thể của mọi hoạt động.

Một trong những nội dung trọng tâm và cũng là thách thức lớn nhất của dự thảo Luật lần này chính là việc xác lập hệ thống tiêu chí khoa học để nhận diện đối tượng đặc thù trong PBGDPL. Thay vì các quy định mang tính liệt kê chung chung, các chuyên gia và thành viên Tổ soạn thảo đã đề xuất ba nhóm tiêu chí cụ thể nhằm bảo đảm tính trúng và đúng trong triển khai thực hiện. Đầu tiên là nhóm đối tượng có rủi ro cao, dễ bị vi phạm pháp luật do tác động của môi trường xung quanh. Tiếp đến là nhóm dễ bị tổn thương như người nghèo, người dân tộc thiểu số và người khuyết tật, những đối tượng vốn chịu nhiều thiệt thòi trong việc thụ hưởng các quyền lợi xã hội. Cuối cùng và cũng là điểm mới mang tính đột phá là tiêu chí về khoảng cách tiếp cận pháp luật, đánh giá khả năng thực tế của cá nhân và tổ chức trong việc tiếp cận các nguồn tin pháp lý chính thống. Việc làm rõ các tiêu chí này giúp thu hẹp phạm vi áp dụng vốn đang quá rộng, tránh tình trạng dàn trải và lãng phí nguồn lực, đảm bảo pháp luật thực sự đến được với những người cần nhất.

Song hành với việc xác định đối tượng, tư duy về phân cấp, phân quyền và xã hội hóa cũng được đẩy mạnh hơn bao giờ hết. Dự thảo Luật hướng tới việc trao quyền chủ động cho địa phương trong việc lựa chọn cách thức PBGDPL phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù. Đặc biệt, mô hình Hội đồng PBGDPL cấp xã đang được nghiên cứu kỹ lưỡng để điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với sự thay đổi về chức năng và vị trí của cấp hành chính cơ sở hiện nay. Để huy động sức mạnh tổng lực từ xã hội, Luật (sửa đổi) dự kiến sẽ cụ thể hóa các cơ chế, chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích sự tham gia tích cực của cộng đồng luật sư, luật gia, giáo viên giảng dạy pháp luật và đặc biệt là các doanh nghiệp. Xã hội hóa không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng ngân sách mà còn mang lại những phương pháp phổ biến sinh động, gần gũi và giàu tính thực tiễn hơn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, công tác PBGDPL không thể đứng ngoài cuộc đua công nghệ. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đã nhấn mạnh yêu cầu phải đổi mới phương thức phổ biến, kết hợp nhuần nhuyễn giữa cách làm truyền thống hiệu quả với các ứng dụng công nghệ số hiện đại. Mục tiêu hướng tới là đảm bảo thông tin pháp luật trên các kênh chính thống luôn đạt tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống", giúp người dân dễ dàng tìm kiếm, tra cứu và ứng dụng vào cuộc sống hằng ngày. Việc chuyển đổi từ hình thức tuyên truyền một chiều sang tương tác đa chiều trên môi trường số sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, tạo tiền đề vững chắc cho việc phát triển toàn diện con người Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV.

Cuối cùng, việc hoàn thiện dự thảo Luật PBGDPL (sửa đổi) là một quá trình nghiêm túc nghiên cứu và tiếp thu tối đa các ý kiến tâm huyết để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc yêu cầu Tổ soạn thảo tiếp tục cập nhật các chỉ đạo mới, làm rõ vai trò và tiêu chuẩn của đội ngũ thực hiện công tác phổ biến để đảm bảo tính chuyên nghiệp và hiệu quả. Với định hướng đúng đắn và sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, đạo luật này kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng pháp lý quan trọng, không chỉ phổ biến pháp luật mà còn khơi dậy khát vọng và niềm tin, thúc đẩy mỗi công dân tự giác sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, góp phần đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới.