Ngày 02/11/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành công văn số 7692/BGDĐT-HSSV gửi các sở giáo dục và đào tạo cùng các cơ sở giáo dục trên toàn quốc về việc hướng dẫn tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với triển khai xây dựng văn hóa học đường năm 2026. Sự kiện hướng tới đẩy mạnh đợt cao điểm tuyên truyền từ ngày 18/11 đến ngày 24/11/2026, góp phần khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển bền vững của đất nước.
Văn bản hướng dẫn chi tiết việc tổ chức các hoạt động kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam gắn liền với công tác triển khai xây dựng văn hóa học đường. Mục tiêu trọng tâm của đợt triển khai này là khẳng định văn hóa chính là nền tảng tinh thần vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực phát triển bứt phá của đất nước trong giai đoạn mới. Đồng thời, văn bản cụ thể hóa các nhiệm vụ trọng tâm đã được Thủ tướng Chính phủ giao cho ngành Giáo dục tại Quyết định số 1111/QĐ-TTg, Chỉ thị số 35/CT-TTg và Quyết định số 1956/QĐ-TTg. Qua đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết tâm nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu lực và hiệu quả thực chất của công tác xây dựng văn hóa học đường trong toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân.
Quá trình triển khai văn hóa học đường được chỉ đạo gắn kết chặt chẽ với việc bồi dưỡng, thực hành các hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Hoạt động này nhằm hướng tới việc hình thành ở người học những hành vi ứng xử văn minh, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái, sự tôn trọng tính đa dạng và khác biệt của các cá nhân. Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục tập trung tăng cường sự gắn kết bền chặt giữa người học với nhà trường, từ đó đóng góp tích cực vào việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và thân thiện.
Chú trọng tính thực chất và bảo đảm môi trường giáo dục an toàn
Để các hoạt động diễn ra đúng định hướng, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các sở giáo dục và đào tạo cùng các cơ sở giáo dục tổ chức các chương trình bảo đảm tiêu chí tiết kiệm, thiết thực, trang trọng và phong phú. Các hình thức tổ chức phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, cấp học, trình độ đào tạo cũng như điều kiện thực tiễn của từng địa phương, cơ sở. Ngành Giáo dục quán triệt nguyên tắc lấy người học làm trung tâm, khuyến khích sự tham gia chủ động, tích cực và sáng tạo của học sinh, sinh viên trong mọi hoạt động. Các đơn vị chú trọng đặc biệt đến hiệu quả thực chất, kiên quyết hạn chế các biểu hiện hình thức, phô trương, lãng phí và tuyệt đối tránh gây áp lực, quá tải cho người học cũng như các cơ sở giáo dục.
Cùng với việc phát huy vai trò người học, văn bản nhấn mạnh việc đề cao vai trò nêu gương của người đứng đầu, cán bộ quản lý, đội ngũ nhà giáo và nhân viên trong các cơ sở giáo dục. Sự nêu gương của thầy cô giáo và cán bộ quản lý được coi là nhân tố quyết định để phát huy tính tự giác, tích cực của người học trong việc chung tay xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện. Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng thời chỉ đạo đổi mới căn bản hình thức, phương pháp theo dõi và đánh giá công tác xây dựng văn hóa học đường theo hướng chú trọng hiệu quả thực chất. Quá trình đánh giá phải căn cứ trực tiếp vào sự chuyển biến rõ rệt về thái độ, hành vi, chất lượng các mối quan hệ ứng xử hằng ngày, cảm nhận thực tế của học sinh, sinh viên về mức độ an toàn, sự tôn trọng và mức độ gắn bó với nhà trường, cũng như tinh thần trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội. Các cơ sở giáo dục tuyệt đối không đánh giá thi đua chỉ dựa vào số lượng văn bản ban hành hoặc số lượng hoạt động được tổ chức đơn thuần.
Tổ chức đợt cao điểm tuyên truyền và giáo dục hệ giá trị văn hóa
Một trong những nhiệm vụ cốt lõi được Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các đơn vị tập trung triển khai là tổ chức đợt cao điểm tuyên truyền, giáo dục từ ngày 18/11 đến ngày 24/11/2026. Đợt cao điểm được khởi động nhân Ngày Văn hóa Việt Nam và Tuần lễ Đại đoàn kết toàn dân tộc, được tích hợp linh hoạt thông qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, lễ chào cờ đầu tuần, sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đoàn, Đội, Hội. Công tác tuyên truyền đi sâu phổ biến rộng rãi các nội dung về hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và các chuẩn mực con người Việt Nam. Nhờ đó, các chương trình giáo dục sẽ bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm với cộng đồng và tinh thần đoàn kết cho thế hệ trẻ, đồng thời nâng cao ý thức giữ gìn, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Trong quá trình thực hiện, Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý các cơ sở giáo dục cần đa dạng hóa các hình thức truyền thông, tăng cường lan tỏa thông tin, các câu chuyện biểu dương gương người tốt, việc tốt và xuất bản các sản phẩm truyền thông tích cực. Mọi nội dung truyền thông phải bảo đảm tính chuẩn xác, khách quan, trang trọng và phù hợp với môi trường sư phạm. Các sở giáo dục và đào tạo cùng các trường học căn cứ vào điều kiện thực tế để chủ động lập kế hoạch hoặc lồng ghép tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc hằng năm. Các đơn vị được khuyến khích đa dạng hóa hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, giáo dục di sản gắn với xây dựng văn hóa học đường và giáo dục đạo đức, lối sống. Các chương trình trải nghiệm phải bảo đảm tuyệt đối an toàn, thiết thực, phù hợp điều kiện địa phương, không triển khai đồng loạt tràn lan, tránh lãng phí và tuyệt đối không làm ảnh hưởng đến kế hoạch dạy và học chính khóa.
Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục tiếp tục thực hiện việc rà soát, điều chỉnh, bổ sung bộ quy tắc ứng xử học đường theo đúng quy định hiện hành, bảo đảm phù hợp với điều kiện và đặc trưng văn hóa từng vùng miền. Việc hoàn thiện quy tắc ứng xử tập trung vào các tiêu chí cốt lõi về thái độ, hành vi, ngôn ngữ giao tiếp của học sinh, sinh viên, cán bộ quản lý và nhà giáo. Đối với việc xây dựng và sử dụng hệ thống khẩu hiệu, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu phải bảo đảm tính giáo dục, thẩm mỹ, rõ ràng, ngắn gọn, phù hợp mục tiêu giáo dục và đặc điểm tâm sinh lý từng cấp học. Các trường học có trách nhiệm rà soát, cải tạo, thay thế hệ thống khẩu hiệu hiện có, kiên quyết loại bỏ các nội dung không còn phù hợp, trùng lặp hoặc hình thức. Việc điều chỉnh khẩu hiệu phải tiến hành hợp lý, không đặt ra yêu cầu đầu tư, thay mới đồng loạt gây lãng phí ngân sách.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và phát huy các nguồn lực học liệu
Nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên số, Bộ Giáo dục và Đào tạo đặc biệt khuyến khích các cơ sở giáo dục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và lan tỏa văn hóa số trong môi trường học đường. Các trường học được hướng dẫn khai thác và sử dụng hiệu quả Nền tảng Bản đồ số văn hóa Việt Nam cùng các kho học liệu số, nguồn tư liệu chuẩn mực để phục vụ công tác giảng dạy, giúp học sinh tìm hiểu, tiếp cận lịch sử, di sản văn hóa dân tộc và văn hóa truyền thống địa phương. Các thầy cô giáo và sinh viên được khuyến khích phát huy tinh thần sáng tạo trong việc xây dựng các sản phẩm truyền thông số tích cực, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế của cơ sở.
Bộ Giáo dục và Đào tạo khuyến khích việc áp dụng các công nghệ hiện đại như thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo trong việc thiết kế bài giảng số, tổ chức các hoạt động trải nghiệm và sáng tạo các sản phẩm truyền thông giới thiệu di sản văn hóa. Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến phải bảo đảm bám sát mục tiêu giáo dục và điều kiện thực hiện thực tế của từng đơn vị. Song song với đó, nhà trường cần tăng cường giáo dục văn hóa số, đạo đức số, an toàn thông tin, ý thức tôn trọng bản quyền và tinh thần trách nhiệm của người học khi tham gia không gian mạng. Qua đó, ngành Giáo dục hướng tới việc hình thành cho học sinh, sinh viên thói quen tiếp nhận, chia sẻ thông tin có chọn lọc, biết ứng xử văn minh và thể hiện trách nhiệm công dân trên môi trường mạng internet.
Thùy Linh