Chính phủ ban hành Nghị định số 307/2026/NĐ-CP ngày 04/8/2026 quy định chi tiết các chính sách ưu đãi và hỗ trợ toàn diện đối với người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.

Đội ngũ người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số bao gồm các già làng, trưởng bản, nhân sĩ, trí thức, cán bộ hưu trí, chức sắc tôn giáo và người sản xuất kinh doanh giỏi luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới. Họ không chỉ là những nhân tố nòng cốt trong việc gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc mà còn là những người tiên phong tuyên truyền, vận động bà con chấp hành tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nghị định số 307/2026/NĐ-CP thể hiện sự quan tâm sâu sắc, liên tục của Đảng và Nhà nước đối với lực lượng nòng cốt này, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ nhằm huy động tối đa sức mạnh của người có uy tín trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ quốc phòng an ninh tại các địa bàn chiến lược.

Đối với nhóm chính sách hỗ trợ về thông tin, Nghị định số 307/2026/NĐ-CP quy định người có uy tín được cung cấp định kỳ các ấn phẩm báo chí, bản tin chuyên đề và tài liệu tuyên truyền pháp luật bằng tiếng Việt cũng như tiếng dân tộc phù hợp với từng vùng miền. Cơ quan quản lý nhà nước các cấp có trách nhiệm tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, cập nhật thông tin thời sự, chính trị, kinh tế xã hội trong nước và quốc tế cho đội ngũ này. Bên cạnh đó, các chương trình tham quan, học tập trao đổi kinh nghiệm về các mô hình phát triển kinh tế giỏi, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự ở trong và ngoài tỉnh cũng được thể chế hóa thành nhiệm vụ thường xuyên, giúp người có uy tín nâng cao năng lực tuyên truyền, vận động cộng đồng tại cơ sở.

Nhóm chính sách hỗ trợ vật chất và động viên tinh thần được Nghị định quy định hết sức cụ thể và nhân văn, bảo đảm sự chăm lo kịp thời của Nhà nước đối với người có uy tín khi gặp khó khăn cũng như trong các dịp lễ tết truyền thống. Hằng năm, vào dịp Tết Nguyên đán, Tết cổ truyền của các dân tộc thiểu số hoặc Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, người có uy tín được đại diện chính quyền các cấp đến thăm hỏi, tặng quà nhân xơ. Trong trường hợp người có uy tín hoặc bản thân gia đình họ gặp ốm đau, thiên tai, hỏa hoạn, sự cố hy hữu hoặc khi từ trần, chính quyền địa phương có trách nhiệm tổ chức đoàn đến thăm hỏi, hỗ trợ tài chính và chia buồn kịp thời. Nghị định cũng mở ra các cơ chế hỗ trợ chi phí hoạt động, trang cấp các phương tiện làm việc cơ bản phục vụ nhiệm vụ nắm bắt thông tin và vận động quần chúng ở địa bàn dân cư.

Về chính sách khen thưởng, văn bản mới quy định các hình thức tôn vinh, biểu dương kịp thời đối với những người có uy tín đạt thành tích xuất sắc trong công tác vận động quần chúng, giữ gìn an ninh trật tự, xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới. Định kỳ hằng năm hoặc theo từng giai đoạn, các địa phương và cơ quan trung ương tổ chức hội nghị tuyên dương người có uy tín tiêu biểu. Những cá nhân có đóng góp đặc biệt quan trọng sẽ được xem xét tặng bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ hoặc các hình thức khen thưởng cấp Nhà nước cao quý khác. Điều này không chỉ ghi nhận công lao, sự phụng sự bền bỉ của người có uy tín mà còn tạo động lực lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng các dân tộc thiểu số.

Nghị định số 307/2026/NĐ-CP cũng quy định chặt chẽ chính sách tiếp đón khi người có uy tín đi tham dự các hội nghị, sự kiện hoặc đến làm việc với các cơ quan Đảng, Nhà nước từ trung ương đến địa phương. Các cơ quan chủ trì tiếp đón có trách nhiệm bố trí phương tiện đi lại, nơi ăn nghỉ chu đáo, bảo đảm các điều kiện y tế, an toàn và tổ chức các hoạt động giao lưu, trao đổi tâm tư nguyện vọng một cách trang trọng, ấm áp. Quy định này thể hiện sự trân trọng đối với vị thế của người có uy tín, tạo kênh hội thoại cởi mở, trực tiếp giữa lãnh đạo các cấp với đại diện nhân dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nghị định số 307/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/9/2026, thay thế và tích hợp các văn bản quy định trước đây nhằm bảo đảm sự thống nhất, minh bạch và thuận lợi trong khâu thực thi ngân sách nhà nước. Cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm bố trí nguồn lực, hướng dẫn quy trình lập dự toán và triển khai thực hiện chính sách đến từng xã, thôn, bản. Sự đi vào cuộc sống của Nghị định này được kỳ vọng sẽ củng cố niềm tin vững chắc của đồng bào các dân tộc đối với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, tạo xung lực mới thúc đẩy Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn mới đạt được nhiều thành tựu đột phá.

Ngọc Uyên