Ngày 07/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 273/2026/NĐ-CP quy định về kinh doanh hàng miễn thuế, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21/8/2026.
Nghị định số 273/2026/NĐ-CP ngày 07/7/2026 đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa công tác quản lý hải quan và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật mới không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế mà còn tập trung cải thiện trải nghiệm cho người tiêu dùng trong và ngoài nước. Cơ chế mới thể hiện sự chủ động của Chính phủ trong việc tận dụng hạ tầng dữ liệu số để giảm bớt gánh nặng giấy tờ hành chính cho người dân, du khách và doanh nghiệp.
Theo quy định tại khoản 6 Điều 5 Nghị định số 273/2026/NĐ-CP, khi mua hàng miễn thuế, trong trường hợp thông tin của người mua đã được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, người mua sẽ không phải xuất trình bản giấy của các giấy tờ có chứa thông tin đó. Đây là sự thay đổi căn bản so với quy định cũ tại Điều 3 Nghị định số 100/2020/NĐ-CP, vốn bắt buộc từng nhóm đối tượng phải xuất trình trực tiếp các loại giấy tờ bản cứng để chứng minh đủ điều kiện mua hàng. Quy định mới giúp cắt giảm khâu kiểm tra thủ công, hạn chế nguy cơ thất lạc giấy tờ cá nhân và rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện giao dịch tại các cửa hàng miễn thuế.
Sự điều chỉnh mang tính cải cách này được áp dụng đồng bộ cho toàn bộ các nhóm đối tượng được phép mua hàng miễn thuế theo quy định. Các nhóm này bao gồm người xuất cảnh, quá cảnh, người nhập cảnh, hành khách trên các chuyến bay quốc tế, các đối tượng hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao cùng đội ngũ thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến quốc tế. Thông qua việc tra cứu và đối soát dữ liệu điện tử tức thì tại điểm bán, quy trình xác minh điều kiện mua hàng được thực hiện tự động và chính xác, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người mua đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình vận hành.
Bên cạnh việc mang lại sự tiện lợi trực tiếp cho khách hàng, việc khai thác dữ liệu điện tử còn giúp cơ quan hải quan và các lực lượng chức năng nâng cao năng lực giám sát, quản lý rủi ro và phòng chống các hành vi gian lận thương mại. Việc liên thông dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với hệ thống quản lý hải quan giúp quá trình kiểm tra diễn ra minh bạch, loại bỏ tình trạng sử dụng giấy tờ giả mạo. Nghị định số 273/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 21/8/2026 được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển cho ngành du lịch và thương mại dịch vụ, góp phần xây dựng môi trường giao thương hiện đại, văn minh và hội nhập.
Văn Nhân