Việc huy động và sử dụng các nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước có ý nghĩa quan trọng trong việc bổ sung nguồn lực, mở rộng cơ hội học tập và hỗ trợ người học, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ học bổng quốc gia. Nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng các nguồn lực này theo hướng công khai, minh bạch, đúng mục đích và kiểm soát rủi ro. Ngày 11/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 317/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, quản lý và sử sụng quỹ học bổng quốc gia. Theo đó, Điều 10 Nghị định quy tiếp nhận nguồn ngoài ngân sách nhà nước được thực hiện theo các nguyên tắc và trình tự cụ thể như sau:

          - Quỹ tiếp nhận nguồn ngoài ngân sách nhà nước, bao gồm tài trợ, viện trợ, đóng góp, đồng tài trợ, ủy thác, hiến, tặng cho và các nguồn hợp pháp khác trên cơ sở tự nguyện, thỏa thuận với tổ chức, cá nhân; thực hiện quản lý, hạch toán, công khai và sử dụng đúng mục tiêu, nguyên tắc hoạt động của Quỹ và quy định của pháp luật.

          - Nguồn ngoài ngân sách nhà nước bằng tiền được chuyển vào tài khoản của Quỹ mở tại ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt Nam để tiếp nhận, hạch toán, theo dõi, quản lý và sử dụng riêng theo từng nguồn, trừ trường hợp có thỏa thuận khác với tổ chức, cá nhân cung cấp nguồn hoặc pháp luật có quy định khác.

          - Đối với nguồn ngoài ngân sách nhà nước bằng hiện vật, dịch vụ hoặc hình thức hợp pháp khác, Quỹ xác định phương thức, địa điểm tiếp nhận phù hợp với quy định của pháp luật; thực hiện quản lý, bảo quản, định giá, hạch toán và sử dụng tài sản, dịch vụ được tiếp nhận theo quy định của pháp luật về tài chính, kế toán, quản lý, sử dụng tài sản công và pháp luật có liên quan.

          - Trường hợp nguồn ngoài ngân sách nhà nước gắn với mục tiêu, chuyên đề, chương trình học bổng, nhóm đối tượng, ngành, lĩnh vực, địa bàn hoặc điều kiện cụ thể thì việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng được thực hiện theo văn kiện, thỏa thuận với tổ chức, cá nhân cung cấp nguồn sau khi Giám đốc Quỹ hoặc Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định tiếp nhận theo thẩm quyền quy định.

          - Trước khi tiếp nhận nguồn ngoài ngân sách nhà nước, Quỹ đánh giá sự phù hợp với mục tiêu, nguyên tắc hoạt động của Quỹ; tính hợp pháp, xuất xứ nguồn vốn; điều kiện kèm theo nếu có; nguy cơ xung đột lợi ích và rủi ro về pháp lý, tài chính, uy tín, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, dữ liệu cá nhân. Trường hợp cần thiết, Quỹ thuê tổ chức, cá nhân tư vấn độc lập để đánh giá.

          - Giám đốc Quỹ quyết định tiếp nhận nguồn ngoài ngân sách nhà nước của tổ chức, cá nhân trong nước. Đối với nguồn ngoài ngân sách nhà nước của tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế hoặc nguồn có giá trị lớn, nội dung phức tạp, nhạy cảm hoặc tiềm ẩn rủi ro cao, Giám đốc Quỹ báo cáo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét, quyết định sau khi có ý kiến của Hội đồng quản lý Quỹ.

          - Việc xác định nguồn ngoài ngân sách nhà nước có giá trị lớn, nội dung phức tạp, nhạy cảm hoặc rủi ro cao được căn cứ vào quy mô giá trị so với kế hoạch tài chính hằng năm của Quỹ; tính chất, điều kiện kèm theo của nguồn; yếu tố nước ngoài; yêu cầu về quốc phòng, an ninh, đối ngoại, bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ dữ liệu cá nhân; nguy cơ xung đột lợi ích, rủi ro pháp lý, tài chính, uy tín và tác động đến mục tiêu, nguyên tắc hoạt động của Quỹ. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định cụ thể tiêu chí, ngưỡng giá trị và trình tự xem xét đối với trường hợp quy định tại khoản này.

          - Hồ sơ đề nghị tiếp nhận nguồn ngoài ngân sách nhà nước gồm:

          +  Văn bản đề nghị tiếp nhận nguồn ngoài ngân sách nhà nước theo mẫu do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, trong đó nêu rõ mục tiêu, nội dung, giá trị, thời hạn, phương thức thực hiện, điều kiện kèm theo nếu có và dự kiến sử dụng nguồn ngoài ngân sách nhà nước;

          + Tài liệu xác định thông tin pháp lý của tổ chức, cá nhân cung cấp nguồn;

          + Tài liệu chứng minh tính hợp pháp của nguồn ngoài ngân sách nhà nước trong trường hợp cần thiết;

          + Dự thảo văn kiện, thỏa thuận tiếp nhận nguồn ngoài ngân sách nhà nước nếu có.

          - Hồ sơ được nộp trực tiếp qua Bộ phận Một cửa, qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia đến Quỹ.

          - Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Quỹ kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ, Quỹ thông báo một lần bằng văn bản hoặc phương thức điện tử cho tổ chức, cá nhân đề nghị cung cấp nguồn để bổ sung, hoàn thiện hồ sơ. Thời gian bổ sung, hoàn thiện hồ sơ không tính vào thời hạn giải quyết thủ tục.

          - Trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Quỹ tổ chức đánh giá hồ sơ; Giám đốc Quỹ quyết định tiếp nhận theo thẩm quyền hoặc báo cáo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét, quyết định đối với trường hợp thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo theo quy định. Trường hợp cần lấy ý kiến cơ quan có liên quan hoặc thuê tư vấn độc lập để đánh giá, thời hạn giải quyết có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày làm việc và phải thông báo rõ lý do cho tổ chức, cá nhân đề nghị cung cấp nguồn.

          - Kết quả giải quyết thủ tục là quyết định tiếp nhận của Giám đốc Quỹ hoặc Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo theo thẩm quyền hoặc văn bản từ chối tiếp nhận nguồn ngoài ngân sách nhà nước. Trường hợp từ chối tiếp nhận phải nêu rõ lý do. Sau khi có quyết định tiếp nhận, Giám đốc Quỹ ký văn kiện, thỏa thuận tiếp nhận nguồn ngoài ngân sách nhà nước theo thẩm quyền và tổ chức công khai, hạch toán, theo dõi, quản lý, sử dụng, hậu kiểm theo quy định của Nghị định này và pháp luật có liên quan.

          - Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mẫu văn bản đề nghị tiếp nhận, biểu mẫu thỏa thuận, quy trình xử lý nội bộ, phương thức công khai, hạch toán, theo dõi và hậu kiểm việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng nguồn ngoài ngân sách nhà nước; công bố thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật về kiểm soát thủ tục hành chính. Việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng nguồn hỗ trợ phát triển chính thức, viện trợ không hoàn lại, nguồn tài trợ nước ngoài thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.

          Như vậy, việc huy động các nguồn lực ngoài ngân sách không chỉ góp phần bổ sung nguồn lực cho Quỹ mà còn hướng tới bảo đảm các nguồn tiếp nhận được sử dụng đúng mục tiêu, minh bạch, hiệu quả và phù hợp với quy định pháp luật.

Kim Ngân