Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý đối với Hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Định danh và xác thực điện tử. Cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao nỗ lực của cơ quan soạn thảo trong việc nâng các quy định từ cấp nghị định lên cấp luật nhằm tạo ra một khung pháp lý thống nhất, giúp giảm chi phí xác minh lặp lại và tăng độ tin cậy cho các giao dịch điện tử trong nền kinh tế số.

Cộng đồng doanh nghiệp ủng hộ định hướng Nhà nước kiến tạo nền tảng, doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cũng như việc công nhận lẫn nhau về danh tính điện tử với nước ngoài. Tuy nhiên, theo ý kiến của VCCI báo cáo đánh giá tác động hiện tại mới chỉ tập trung vào các lợi ích vĩ mô như tiết kiệm chi phí xã hội hay chống thất thu ngân sách. Cơ quan soạn thảo cần bổ sung các đánh giá chi tiết về chi phí tuân thủ ở cấp độ doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ đó xây dựng lộ trình thực hiện và các biện pháp hỗ trợ phù hợp.

Một vấn đề lớn được doanh nghiệp quan tâm là nguy cơ chồng lấn giữa hệ thống định danh mới với các cơ chế định danh đã tồn tại ổn định trong pháp luật chuyên ngành. Hiện nay, nhiều lĩnh vực đã có các mã định danh riêng vận hành hiệu quả như: Mã số doanh nghiệp, mã thửa đất, mã định danh bất động sản; số đăng ký quyền sở hữu trí tuệ; mã hàng hóa theo tiêu chuẩn quốc tế GS1.

VCCI kiến nghị cơ quan soạn thảo cần khẳng định rõ vai trò của Luật Định danh và xác thực điện tử là luật khung, đồng thời bảo đảm các cơ chế định danh chuyên ngành sẽ tiếp tục được duy trì. Đặc biệt, việc bảo đảm tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế như GS1 cần được coi là nguyên tắc xuyên suốt nhằm hỗ trợ hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.

Để tránh phát sinh độc quyền hoặc bất bình đẳng trong cạnh tranh khi triển khai các dịch vụ định danh số, VCCI đề nghị làm rõ ranh giới giữa phần việc do Nhà nước thực hiện và phần được xã hội hóa. Theo dự thảo, doanh nghiệp có thể tham gia theo hai mô hình: vận hành trên nền tảng do Nhà nước đầu tư hoặc tự triển khai toàn bộ hệ thống nếu đáp ứng đủ điều kiện. Tuy nhiên, hồ sơ chính sách chưa làm rõ cách thức các chủ thể tiếp cận nền tảng công, dẫn đến nguy cơ doanh nghiệp tư nhân phải cạnh tranh với các đơn vị có lợi thế từ hạ tầng do ngân sách đầu tư.

Đối với kế hoạch tích hợp thêm các chức năng thương mại như chữ ký điện tử hay thanh toán số vào ứng dụng định danh quốc gia VNeID, cơ quan này kiến nghị VNeID nên được xác định là hạ tầng nền tảng dùng chung, ưu tiên kết nối và chia sẻ dữ liệu cho doanh nghiệp khai thác, thay vì trực tiếp cạnh tranh trong các phân khúc dịch vụ thương mại mà khu vực tư nhân đã đầu tư và đang cung cấp hiệu quả.

Việc bảo đảm cạnh tranh bình đẳng giữa doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân trong những lĩnh vực được xã hội hóa là yếu tố cốt lõi, vừa phù hợp với pháp luật cạnh tranh và các cam kết quốc tế, vừa tạo động lực mạnh mẽ cho khu vực tư nhân an tâm đầu tư phát triển các giải pháp công nghệ số.

Hải Nam