Chính phủ mới ban hành Nghị định số 160/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định về cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự, có hiệu lực thi hành từ 01/7/2026, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc số hóa, chuẩn hóa và quản lý thống nhất thông tin thi hành án hình sự trên phạm vi toàn quốc. Đây được xem là một trong những giải pháp trọng tâm thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp, bảo đảm tính minh bạch, chính xác và hiệu quả trong quản lý nhà nước.

Theo Nghị định, cơ sở dữ liệu về thi hành án hình sự là tập hợp thông tin liên quan đến tình hình, kết quả thi hành án đối với người và pháp nhân thương mại chấp hành bản án, quyết định của Tòa án, Viện kiểm sát và các biện pháp tư pháp. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu này được xác định theo hướng tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm “dữ liệu được thu thập một lần, khai thác nhiều lần”, phù hợp với kiến trúc dữ liệu quốc gia.

Quản lý thống nhất, vận hành tập trung từ Trung ương

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Nghị định là giao Bộ Công an là cơ quan chủ trì xây dựng, quản lý và vận hành cơ sở dữ liệu về thi hành án hình sự. Hệ thống được thiết kế theo mô hình tập trung, có đầu mối quản trị thống nhất, bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương và cơ quan tư pháp.

Các cơ quan như Bộ Quốc phòng, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các đơn vị liên quan có trách nhiệm chuẩn hóa, cung cấp, cập nhật và đồng bộ dữ liệu theo quy định, bảo đảm tính đầy đủ, kịp thời và chính xác.

Dữ liệu “sống”, cập nhật liên tục trong 24 giờ

Nghị định quy định rõ dữ liệu thi hành án hình sự phải được kiểm tra, chuẩn hóa và cập nhật thường xuyên, trong đó đáng chú ý là yêu cầu cập nhật chậm nhất trong vòng 24 giờ kể từ khi phát sinh hoặc thay đổi thông tin. Điều này giúp hệ thống dữ liệu luôn “sống”, phản ánh đúng thực tế thi hành án hình sự.

Dữ liệu được quản lý bao gồm: thông tin về người chấp hành án, diễn biến quá trình thi hành án, biện pháp tư pháp, kết quả chấp hành, cũng như thông tin về pháp nhân thương mại. Đồng thời, hệ thống còn tích hợp dữ liệu về nhân lực, cơ sở vật chất phục vụ công tác thi hành án hình sự.

Bảo đảm an toàn, bảo mật và dữ liệu cá nhân

Một nội dung đặc biệt quan trọng được Nghị định nhấn mạnh là yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ bí mật nhà nước và dữ liệu cá nhân trong toàn bộ quá trình xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu.

Việc truy cập, khai thác dữ liệu được thực hiện theo cơ chế phân quyền chặt chẽ, mọi hoạt động đều được ghi nhận, lưu vết nhằm phục vụ kiểm tra, giám sát và truy trách nhiệm khi cần thiết. Các dữ liệu nhạy cảm được xử lý theo đúng quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an ninh mạng.

Đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu liên ngành

Nghị định cũng quy định rõ cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự với các hệ thống dữ liệu quốc gia khác, đặc biệt là cơ sở dữ liệu về phòng, chống tội phạm và các hệ thống quản lý tư pháp.

Việc trao đổi dữ liệu được thực hiện qua nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia hoặc các phương thức kỹ thuật hiện đại, bảo đảm đồng bộ, an toàn và đúng thẩm quyền.

Việc ban hành Nghị định được đánh giá là bước đi quan trọng trong hiện đại hóa công tác thi hành án hình sự, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm thủ tục hành chính, đồng thời tăng cường tính minh bạch, chính xác và kịp thời của dữ liệu trong lĩnh vực tư pháp.