Hệ thống cảng biển Hải Phòng đang khẳng định vị thế dẫn dắt của ngành hàng hải Việt Nam thông qua bước thăng hạng vượt bậc trên bản đồ thế giới. Kỳ tích này không chỉ ghi nhận từ sản lượng bùng nổ mà còn xuất phát từ tư duy liên kết hiện đại nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tối ưu hóa công năng khai thác của kết cấu hạ tầng nước sâu tại khu vực Lạch Huyện.
Thống kê mới nhất về Chỉ số hiệu suất cảng container toàn cầu do Ngân hàng Thế giới cùng tổ chức xếp hạng thông tin thị trường phối hợp công bố đã minh chứng cho sự chuyển mình mạnh mẽ của cụm cảng Hải Phòng. Với việc đạt mức điểm số ấn tượng lên tới 122 điểm, tăng trưởng mạnh so với mức 87 điểm của thời kỳ trước, Hải Phòng đã chính thức vươn lên vị trí thứ 13 trong bảng xếp hạng các cảng container hoạt động hiệu quả nhất thế giới. Đây là bước tiến mang tính lịch sử khi lần đầu tiên một cảng biển tại khu vực miền Bắc lọt vào danh sách 20 cảng biển có hiệu suất tối ưu nhất toàn cầu. Nhìn lại biểu đồ phát triển, từ vị trí thứ 147 vào năm 2022, cụm cảng này đã liên tục bứt phá lên vị trí thứ 30 vào năm 2024 trước khi gia nhập nhóm các cảng biển hàng đầu về hiệu suất ở vị trí thứ 13 hiện nay.
Đi cùng với hiệu suất ấn tượng, quy mô sản lượng hàng hóa luân chuyển qua các bến cảng Hải Phòng cũng liên tục thiết lập những cột mốc kỷ lục mới. Theo các đánh giá chuyên ngành từ các tổ chức tư vấn vận tải biển quốc tế của Hà Lan, cụm cảng Hải Phòng cùng với cụm cảng Thành phố Hồ Chí Minh và Cái Mép đã xuất sắc ghi tên vào nhóm 50 cảng biển xử lý hàng container lớn nhất thế giới. Lượng hàng hóa tính toán bao gồm toàn bộ sản lượng bốc xếp từ tàu biển đối với cả container có hàng lẫn container rỗng, phục vụ cho các hoạt động xuất nhập khẩu và chuyển tải quốc tế. Sự tăng trưởng đồng đều và bùng nổ của các cửa ngõ hàng hải chiến lược này đã đưa Việt Nam vươn lên đứng thứ 6 trong danh sách các quốc gia có khối lượng hàng container xử lý lớn nhất thế giới. Tổng sản lượng hàng hóa luân chuyển qua ba cảng chủ lực của Việt Nam đã đạt hơn 23,2 triệu TEUs, ghi nhận mức tăng trưởng 16% so với sản lượng của năm trước đó, tạo dựng bệ phóng vững chắc để khẳng định vị thế trung tâm dịch vụ logistics mới của khu vực Đông Nam Á.
Sự gia tăng bùng nổ về cả dòng vốn đầu tư trực tiếp lẫn khối lượng hàng hóa lưu thông qua hệ thống cầu cảng đặt ra những áp lực không nhỏ về năng lực điều hành và quản lý thực địa tại các khu vực nước sâu. Trước xu thế các hãng tàu quốc tế liên tục nâng cấp quy mô và đưa các siêu tàu container có trọng tải lớn vào khai thác, việc tối ưu hóa từng mét chiều dài cầu cảng trở thành bài toán mang tính sống còn đối với các doanh nghiệp. Nhằm tháo gỡ khó khăn về mặt không gian và xóa bỏ tư duy cạnh tranh cục bộ, các doanh nghiệp khai thác cảng tại Hải Phòng đã lựa chọn giải pháp chủ động liên kết để cùng phát triển bền vững. Một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành hàng hải khu vực phía Bắc vừa được tổ chức khi hai đơn vị lớn đang vận hành tại khu vực Lạch Huyện là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cảng Quốc tế TIL Cảng Hải Phòng và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cảng Container Quốc tế Tân Cảng Hải Phòng đã chính thức thực hiện ký kết thỏa thuận phối hợp khai thác tàu trong trường hợp phương tiện lấn sang phạm vi khu vực liền kề.
Theo các nội dung cam kết được thống nhất giữa hai doanh nghiệp hàng đầu tại cửa ngõ hàng hải Lạch Huyện, hai bên đã cùng nhau thiết lập một cơ chế phối hợp hoạt động linh hoạt và minh bạch. Cơ chế này áp dụng cụ thể khi các tàu khai thác tại một cảng có nhu cầu sử dụng cọc bích hoặc neo buộc lấn sang phạm vi khu vực thuộc quyền quản lý của cảng còn lại. Thỏa thuận quy định rõ ràng nguyên tắc chủ động trao đổi thông tin về lịch trình tàu chạy và kế hoạch cập rời bến hằng ngày của hai bên. Các bộ phận chuyên môn sẽ cùng xem xét, thẩm định để phê duyệt các phương án khai thác tối ưu nhất, phối hợp chặt chẽ trong việc tổ chức neo buộc phương tiện an toàn và xử lý kịp thời các sự cố kỹ thuật phát sinh tại hiện trường. Bên cạnh đó, văn bản pháp lý này cũng xác định rõ ràng trách nhiệm của mỗi bên liên quan đến nghĩa vụ bảo hiểm và bồi thường thiệt hại nếu có rủi ro, bảo đảm đặt ưu tiên tuyệt đối cho các điều kiện về an toàn hàng hải và an toàn khai thác tài sản doanh nghiệp nhưng vẫn giữ vững tính độc lập, tự chủ hoàn toàn trong hoạt động kinh doanh của từng đơn vị.
Trong bối cảnh kích cỡ tàu và sản lượng hàng hóa không ngừng gia tăng mạnh mẽ, nhu cầu tận dụng và chia sẻ hạ tầng liền kề là một thực tế khách quan thường xuyên xuất hiện tại các khu vực cảng nước sâu. Do đó, việc chủ động xây dựng một cơ chế phối hợp rõ ràng là giải pháp tất yếu để bảo đảm dòng chảy giao thương luôn được vận hành liên tục, an toàn và đạt hiệu quả kinh tế cao nhất. Đồng thời, việc chính thức hóa mối quan hệ hợp tác bằng văn bản sẽ tạo nền tảng vững chắc để hai doanh nghiệp tăng cường trao đổi dữ liệu chuyên sâu, chủ động xử lý linh hoạt các tình huống thực địa và nâng tầm uy tín dịch vụ của toàn khu vực đối với các chủ hàng lớn trên thế giới.
Dưới góc nhìn của cơ quan quản lý nhà nước chuyên trách, Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng nhấn mạnh thỏa thuận hợp tác giữa hai doanh nghiệp khai thác cảng hoàn toàn phù hợp với định hướng chiến lược về phát triển đồng bộ, xanh và bền vững của hệ thống cảng biển khu vực Lạch Huyện cũng như của toàn thành phố Hải Phòng. Việc các đơn vị kinh tế chủ động thiết lập mối quan hệ liên kết không chỉ giúp giải quyết hiệu quả các bài toán áp lực hạ tầng trước mắt mà còn phát đi một thông điệp mạnh mẽ về môi trường đầu tư hàng hải an toàn, thân thiện và chuyên nghiệp. Sự đồng lòng và cải tiến không ngừng từ cả khối doanh nghiệp và cơ quan quản lý sẽ là động lực then chốt giúp cảng biển Hải Phòng duy trì đà bứt phá, tiếp tục thăng hạng vững chắc trên bản đồ hàng hải thế giới và đóng góp tích cực vào sự thịnh vượng kinh tế của đất nước trong giai đoạn mới.
Thu Thủy