Tại phiên họp thứ nhất của Hội đồng Tiền lương quốc gia, đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã chính thức đưa ra các phương án điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng áp dụng từ ngày 1/1/2027. Cơ quan đại diện cho người lao động khẳng định việc sớm điều chỉnh tiền lương tối thiểu là yêu cầu cấp bách nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp và ổn định đời sống cho người lao động trước áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng.

Trong báo cáo trình Hội đồng Tiền lương quốc gia, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam kiến nghị điều chỉnh mức lương tối thiểu theo tháng với hai kịch bản tăng trưởng cụ thể. Kịch bản đầu tiên đề xuất điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng từ 360.000 đến 520.000 đồng, tương đương mức tăng bình quân 9,8% so với năm 2026. Kịch bản tiếp theo đề xuất mức tăng từ 315.000 đến 450.000 đồng, đạt mức tăng bình quân 8,5%.

Bên cạnh tiền lương tính theo tháng, cơ quan này cũng đề nghị xác định lại mức lương tối thiểu theo giờ dựa trên việc quy đổi từ lương tháng kết hợp với các hệ số điều chỉnh phù hợp với thực tế thị trường lao động.

Cơ sở để đưa ra các đề xuất trên xuất phát từ kết quả khảo sát thực tế được thực hiện trong tháng 3 và tháng 4 năm 2026 tại 196 doanh nghiệp thuộc 7 tỉnh, thành phố với sự tham gia của gần 2.000 người lao động. Số liệu thu thập được cho thấy tình hình chi tiêu cơ bản của người lao động trong năm 2026 đang gặp nhiều khó khăn hơn so với năm trước khi chi phí sinh hoạt tăng nhanh hơn thu nhập thực tế.

Hơn 54% số người được hỏi cho biết thu nhập hiện tại chỉ vừa đủ chi trả cho các nhu cầu cơ bản của gia đình, trong khi có tới hơn 17% phải thằn tiện chi tiêu kham khổ và hơn 20% lâm vào tình trạng không đủ sống, buộc phải làm thêm giờ. Áp lực tài chính gia tăng khiến tần suất vay mượn tiền của người lao động tăng lên rõ rệt nhằm bù đắp các khoản chi thiếu hụt, với gần 27% phải vay tiền hằng tháng để ổn định cuộc sống và hơn 32% phải vay mượn định kỳ vài tháng một lần.

Sự thiếu hụt về thu nhập đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống hằng ngày của các hộ gia đình công nhân. Về điều kiện dinh dưỡng, chỉ có khoảng 52,2% người lao động bảo đảm có thịt hoặc cá trong tất cả các bữa ăn chính hằng ngày, giảm hơn 3% so với giai đoạn trước, gây ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và năng suất lao động dài hạn. Trong lĩnh vực giáo dục và y tế, chi phí học tập của con cái và chăm sóc sức khỏe vẫn là gánh nặng lớn khi phần lớn người lao động chỉ có thể chi trả ở mức cơ bản, mua các loại thuốc thông thường hoặc phải phụ thuộc hoàn toàn vào các nguồn hỗ trợ bên ngoài khi gặp bệnh tật nghiêm trọng.

Thực trạng nhà ở cũng ghi nhận xu hướng thu hẹp đáng kể khi tỷ lệ người phải thuê nhà trọ tư nhân tăng lên mức 32,1% và diện tích bình quân đầu người chỉ đạt khoảng 7,6 mét vuông, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn diện tích nhà ở đô thị hiện nay. Tình trạng khó khăn về kinh tế này đã tác động sâu sắc đến các quyết định xã hội và gia đình. Hơn 55% người lao động chưa kết hôn thừa nhận tiền lương thấp là nguyên nhân chính khiến họ trì hoãn việc lập gia đình. Đồng thời, gần 73% cặp vợ chồng lo ngại mức thu nhập hiện tại không đủ để bảo đảm chi phí nuôi dạy con cái nên đã quyết định tạm hoãn việc sinh thêm con để duy trì chất lượng cuộc sống.

Hải Phòng khẩn trương kiện toàn bộ máy chuyên môn cấp xã

Thành phố Hải Phòng đang tập trung chỉ đạo các xã, phường, đặc khu khẩn trương triển khai thành lập và tổ chức lại các phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã. Đây là bước đi nhằm cụ thể hóa các quy định của Chính phủ về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm tính tinh gọn, hoạt động hiệu lực và hiệu quả.

Quy định cụ thể về khung số lượng và tên gọi theo phân loại đơn vị

Quyết định của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã đưa ra khung số lượng và tên gọi các phòng chuyên môn, bao gồm cả các phòng nghiệp vụ và Trung tâm Phục vụ hành chính công, phù hợp với quy mô và đặc điểm của từng đơn vị hành chính. Việc phân loại này giúp các địa phương chủ động sắp xếp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời phục vụ tốt hơn cho nhu cầu của người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số.

Đối với 46 xã, phường, đặc khu được xác định là đơn vị hành chính cấp xã loại 1, cơ cấu tổ chức sẽ được bố trí 5 phòng chuyên môn. Các phòng này bao gồm Văn phòng HĐND và Ủy ban nhân dân, Phòng Xây dựng và Môi trường hoặc Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường tùy thuộc vào đặc điểm sản xuất của từng địa phương, Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa - Xã hội và Trung tâm Phục vụ hành chính công.

Trong khi đó, 67 xã, phường thuộc diện đơn vị hành chính cấp xã loại 2, không tính đặc khu Bạch Long Vĩ, sẽ được bố trí 4 phòng chuyên môn. Các đơn vị này giữ nguyên tên gọi và chức năng theo quy định của pháp luật hiện hành, bao gồm Văn phòng HĐND và Ủy ban nhân dân, Phòng Văn hóa - Xã hội, Phòng Kinh tế - Hạ tầng - Đô thị đối với phường hoặc Phòng Kinh tế đối với xã, cùng Trung tâm Phục vụ hành chính công.

Lộ trình hoàn thành và trách nhiệm của các cơ quan quản lý

Để bảo đảm tiến độ đề ra, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã giao trách nhiệm cho Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu xã xây dựng đề án cụ thể để trình HĐND cùng cấp xem xét, quyết định theo thẩm quyền. Các địa phương cũng phải ban hành quy định rõ ràng về vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của từng phòng nhằm bảo đảm sự thống nhất và thông suốt trong hệ thống chính trị từ cấp thành phố đến cơ sở. Các đơn vị có nghĩa vụ báo cáo kết quả thực hiện về Ủy ban nhân dân thành phố thông qua Sở Nội vụ để tổng hợp chậm nhất trong ngày 24/6.

Trước khi thực hiện phương án tổ chức lại, trên địa bàn 113 xã, phường, đặc khu của Hải Phòng có tổng cộng 339 phòng chuyên môn. Theo khung quy định mới vừa được phê duyệt, thành phố cảng sẽ được bố trí tối đa 395 phòng chuyên môn cùng 113 Trung tâm Phục vụ hành chính công.

Sở Nội vụ thành phố chịu trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc các địa phương triển khai việc sắp xếp tổ chức bộ máy, bố trí biên chế và xác định vị trí việc làm phù hợp. Cơ quan này cũng sẽ phối hợp tham mưu điều chỉnh khung số lượng hoặc chức năng các phòng khi có biến động thực tế, bảo đảm các đơn vị hành chính cấp xã được thành lập thêm phòng chuyên môn mới đi vào hoạt động ổn định và thông suốt trước ngày 30/6/2026.

Văn Nhân