Sau hơn 5 năm thực thi, Luật Chứng khoán hiện hành đã tạo dựng được khung khổ pháp lý tương đối đầy đủ cho sự vận hành của thị trường. Tuy nhiên, trước các yêu cầu thúc đẩy khối kinh tế tư nhân, đẩy mạnh chuyển đổi số và thu hút dòng vốn dài hạn, hệ thống quy định này đã bắt đầu bộc lộ một số điểm nghẽn. Việc sửa đổi Luật Chứng khoán là bước đi cần thiết nhằm tháo gỡ các nút thắt, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và hiện thực hóa mục tiêu nâng cấp thị trường chứng khoán Việt Nam.

Dự thảo Luật tập trung vào ba nhóm chính sách cốt lõi nhằm cải thiện toàn diện cấu trúc và tăng tính cạnh tranh cho thị trường vốn:

Một là, cắt giảm các điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục không cần thiết. Giải pháp này giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư tiết giảm tối đa chi phí tuân thủ, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, khơi thông dòng vốn.

Hai là, bổ sung cơ sở pháp lý vững chắc cho những mô hình tiên tiến theo thông lệ quốc tế, tiêu biểu là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Đây được xem là bước chuẩn bị kỹ thuật quan trọng để Việt Nam tiếp cận các công nghệ tài chính hiện đại trong khi vẫn duy trì được cơ chế quản lý rủi ro hệ thống an toàn.

Ba là, Điều chỉnh toàn diện các quy định liên quan đến giao dịch điện tử, hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán, quản lý người hành nghề và các quỹ đầu tư. Song song với đó, dự thảo cũng chú trọng xây dựng chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ riêng cho ngành chứng khoán.

Việc sửa đổi luật là hoàn toàn phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu, không chỉ tăng cường khả năng huy động vốn cho nền kinh tế mà còn trực tiếp đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các tổ chức xếp hạng quốc tế nhằm đưa thị trường chứng khoán Việt Nam lên hạng cao hơn.

Bên cạnh đó, việc sửa đổi Luật Chứng khoán cần được nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở tham chiếu các thông lệ quốc tế tốt nhất. Mục tiêu cốt lõi là hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực huy động vốn, đồng thời tăng sức hấp dẫn của thị trường đối với dòng vốn ngoại.

Dưới góc nhìn của các chuyên gia kinh tế, định hướng sửa luật lần này cần cởi mở hơn đối với các nhà đầu tư nước ngoài, tối ưu hóa tỷ lệ sở hữu và điều kiện tiếp cận thị trường gắn liền với các chuẩn mực minh bạch cao của một thị trường mới nổi. Một hệ thống pháp lý linh hoạt và đồng bộ sẽ là chìa khóa củng cố niềm tin của giới đầu tư, giúp doanh nghiệp tự tin gọi vốn.

Theo kế hoạch, Bộ Tài chính đã đề xuất đưa Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán vào Chương trình xây dựng luật năm 2026 và dự kiến sẽ được trình Quốc hội khóa XVI xem xét và cho ý kiến tại Kỳ họp thứ hai diễn ra vào tháng 10/2026.

                                                                                                                                                                      Đức Hạnh