Khi “Dân vận khéo” trở thành động lực phát triển từ cơ sở

Bước vào năm 2026 - năm có ý nghĩa quan trọng trong việc triển khai thực hiện các mục tiêu của Nghị quyết số 09-NQ/TU và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Ủy ban nhân dân thành phố lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 - phong trào thi đua “Dân vận khéo” tiếp tục được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị, đồng thời khơi dậy sức mạnh đoàn kết, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong xây dựng và phát triển thành phố.

Trên tinh thần chỉ đạo của Ban Thường vụ Đảng ủy Ủy ban nhân dân thành phố và bám sát Hướng dẫn số 12 - HD/BTGDVTU ngày 10/01/2026, các cấp ủy cơ sở đã chủ động cụ thể hóa nội dung phong trào bằng những mô hình thiết thực, gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị, địa phương; qua đó từng bước đưa công tác dân vận đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả, tránh hình thức và bảo đảm tính bền vững.

Nâng cao nhận thức - Khởi đầu từ trách nhiệm của cấp ủy

Một trong những yêu cầu xuyên suốt của phong trào “Dân vận khéo” năm 2026 là tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị, trường học và tổ chức chính trị – xã hội trong lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện phong trào; bởi lẽ, nếu người đứng đầu không thực sự quan tâm, không trực tiếp chỉ đạo và kiểm tra, thì mô hình dù có tên gọi hay đến đâu cũng khó có thể tạo ra chuyển biến thực chất.

Tại nhiều chi bộ, đảng bộ cơ sở, việc xây dựng mô hình “Dân vận khéo” không còn được xem là nhiệm vụ phụ trợ mà đã trở thành nội dung quan trọng trong chương trình công tác năm, được thảo luận kỹ lưỡng trong cấp ủy, xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu, lộ trình thực hiện và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cá nhân phụ trách, qua đó bảo đảm mỗi mô hình đều gắn với một vấn đề thực tiễn đang đặt ra, nhất là những khó khăn, vướng mắc hoặc vấn đề nổi cộm mà cán bộ, đảng viên và Nhân dân quan tâm.

Theo chỉ tiêu đề ra, phấn đấu 100% tổ chức cơ sở đảng trực thuộc xây dựng ít nhất 01 mô hình “Dân vận khéo” gắn với chức năng, nhiệm vụ chính trị của ngành, cơ quan, đơn vị; đồng thời, toàn Đảng bộ phấn đấu có từ 03 đến 05 mô hình tập thể, cá nhân được đề nghị công nhận điển hình “Dân vận khéo” cấp thành phố. Đây không chỉ là con số mang tính định lượng mà còn là thước đo về mức độ lan tỏa và chất lượng của phong trào ở từng cấp cơ sở.

Gắn mô hình với nhiệm vụ chính trị - Tránh hình thức

Thực tế triển khai cho thấy, những mô hình “Dân vận khéo” thực sự tạo được dấu ấn đều xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và gắn với nhiệm vụ chính trị trọng tâm của địa phương, đơn vị. Trong lĩnh vực xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, nhiều cơ sở đã lựa chọn nội dung cải cách thủ tục hành chính, xây dựng “Chính quyền thân thiện vì Nhân dân phục vụ”, nâng cao chất lượng tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, thực hiện dân chủ ở cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chính quyền.

Trong lĩnh vực phát triển kinh tế, nhiều mô hình dân vận khéo đã tập trung vào vận động Nhân dân tham gia giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án trọng điểm, hiến đất mở rộng đường giao thông nông thôn, xây dựng cụm công nghiệp sinh thái, phát triển sản phẩm OCOP gắn với làng nghề truyền thống; qua đó vừa tạo sự đồng thuận xã hội, vừa góp phần đẩy nhanh tiến độ các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Một số địa phương đã triển khai hiệu quả mô hình vận động Nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao, liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm; đồng thời hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn vay, khoa học kỹ thuật và khởi nghiệp, từ đó nâng cao thu nhập và ổn định đời sống.

Đổi mới sáng tạo trong văn hóa - xã hội và chuyển đổi số

Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, phong trào “Dân vận khéo” được lồng ghép với việc triển khai các mô hình như “Trường học xã hội chủ nghĩa”, “Thành phố âm nhạc”, “Thành phố chăm sóc sức khỏe toàn dân, toàn diện”, hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, an sinh xã hội và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh.

Nhiều cơ sở đã khéo léo vận động Nhân dân tham gia bảo tồn di sản văn hóa, phát triển văn hóa đọc, xây dựng xã hội học tập; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo hiểm y tế, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Đáng chú ý, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, một số mô hình “Dân vận khéo” đã tập trung vận động người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tham gia phong trào bình dân học vụ số, ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành và phục vụ Nhân dân; qua đó góp phần xây dựng chính quyền số, xã hội số ngay từ cơ sở.

Giữ vững quốc phòng - an ninh từ nền tảng lòng dân

Ở lĩnh vực quốc phòng - an ninh, dân tộc - tôn giáo, nhiều mô hình dân vận khéo đã tập trung vào vận động Nhân dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc, phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội, lắp đặt camera an ninh tại các khu dân cư, xây dựng tổ hòa giải ở cơ sở, tổ công nhân tự quản tại khu nhà trọ; qua đó góp phần giữ vững an ninh trật tự, không để phát sinh điểm nóng.

Công tác tuyên truyền, vận động đồng bào có đạo chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phù hợp với từng địa bàn, phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng.

Quy trình bài bản - Bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả

Để bảo đảm phong trào “Dân vận khéo” năm 2026 đi vào thực chất, các cấp ủy cơ sở đã thực hiện nghiêm túc các bước xây dựng mô hình theo hướng dẫn, từ xác định nội dung, đăng ký thực hiện, xây dựng kế hoạch, tổ chức ra mắt (đối với mô hình mới), đến khảo sát, kiểm tra, đánh giá và tổng kết, biểu dương, nhân rộng.

Việc công nhận mô hình, điển hình “Dân vận khéo” được thực hiện theo nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch, bảo đảm đầy đủ tiêu chí về tính hiệu quả, tính bền vững, khả năng nhân rộng và hồ sơ lưu trữ theo quy định; đồng thời gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân trong năm.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Ủy ban nhân dân thành phố giữ vai trò tham mưu, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp, lựa chọn và giới thiệu các mô hình tiêu biểu đề nghị công nhận điển hình cấp thành phố; qua đó bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong toàn Đảng bộ.

Từ mô hình điểm đến sức lan tỏa rộng khắp

Điểm đáng ghi nhận của phong trào “Dân vận khéo” năm 2026 là sự chuyển biến từ tư duy “làm cho đủ chỉ tiêu” sang tư duy “làm để giải quyết việc thật”, khi mỗi mô hình đều được thiết kế trên cơ sở khảo sát thực tiễn, xác định rõ vấn đề cần giải quyết, đề ra giải pháp cụ thể, tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí nhưng vẫn mang lại hiệu quả thiết thực.

Tại Đảng bộ Sở Tư pháp, các chi bộ và tổ chức đoàn thể đã chủ động đăng ký, triển khai nhiều mô hình gắn trực tiếp với chức năng, nhiệm vụ của ngành. Tiêu biểu như: Chi bộ Xây dựng văn bản quy phạm pháp luật với mô hình “Nâng cao chất lượng tham vấn Nhân dân khi thẩm định văn bản quy phạm pháp luật”; Chi bộ Phổ biến, giáo dục pháp luật với mô hình “Hỗ trợ pháp lý số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa - Đồng hành cùng doanh nghiệp, xây dựng thành phố thượng tôn pháp luật”; Chi bộ Quản lý xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật với mô hình “Tư vấn, hướng dẫn giải quyết các vụ việc phức tạp, có khó khăn, vướng mắc trong việc áp dụng pháp luật tại cơ sở”; Chi bộ Bổ trợ và Hành chính tư pháp với mô hình “Hộ tịch điện tử chính xác, thống nhất - Quyền lợi người dân bảo đảm”; Chi bộ Văn phòng với mô hình “Nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân, giải quyết kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo tại Sở Tư pháp”. Bên cạnh đó, các đơn vị sự nghiệp và tổ chức đoàn thể cũng tích cực tham gia với các mô hình như: “Trợ giúp pháp lý tại cơ sở” của Chi bộ Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước thành phố; “Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chuyển đổi số trong lĩnh vực công chứng” của Chi bộ Phòng Công chứng số 1; “Tổ chức phiên đấu giá văn minh, đúng pháp luật” của Chi bộ Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản thành phố; và mô hình “Phát huy vai trò xung kích của Đoàn Thanh niên Sở Tư pháp trong tham mưu thực hiện nhiệm vụ tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật gắn với chức năng, nhiệm vụ của Ngành Tư pháp” của Đoàn Thanh niên Sở.

Sức lan tỏa của phong trào không chỉ thể hiện ở số lượng mô hình được xây dựng và triển khai, mà còn ở sự thay đổi trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và Nhân dân; ở sự đồng thuận xã hội được củng cố; ở niềm tin của người dân đối với Đảng và chính quyền ngày càng được nâng cao.

Có thể khẳng định rằng, khi mỗi cơ sở đều chủ động sáng tạo, mỗi cán bộ đều nêu cao tinh thần trách nhiệm, nói đi đôi với làm và thực sự gần dân, sát dân, thì phong trào “Dân vận khéo” sẽ không chỉ dừng lại ở một đợt thi đua theo năm, mà sẽ trở thành phương thức vận động quần chúng bền vững, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ mà nghị quyết đại hội Đảng bộ các cấp đã đề ra trong giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo.