Ngày 11/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 203/2026/NĐ-CP quy định về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Nghị định được ban hành nhằm cụ thể hóa quy định của Luật Thi hành án hình sự năm 2025, đồng thời thay thế Nghị định số 43/2020/NĐ-CP trước đây.
Quy định chặt chẽ về quy trình tiêm thuốc độc
Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định là quy định cụ thể trình tự thực hiện thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc nhằm bảo đảm đúng pháp luật, an toàn và thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Theo đó, trước khi thi hành án, Hội đồng thi hành án tử hình phải kiểm tra thuốc sử dụng, mở niêm phong và lập biên bản theo quy định. Người bị thi hành án được cố định trên giường chuyên dụng ở tư thế nằm ngửa để bảo đảm việc thực hiện đúng quy trình kỹ thuật.
Quá trình tiêm thuốc được thực hiện theo ba bước liên tiếp: Tiêm thuốc làm mất tri giác; Tiêm thuốc làm liệt hệ vận động; Tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim.
Sau khi tiêm xong liều thuốc thứ nhất, nếu sau 10 phút người bị thi hành án chưa chết thì Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình sẽ ra lệnh sử dụng liều thuốc dự phòng thứ hai; trường hợp vẫn chưa có kết quả thì tiếp tục sử dụng liều thứ ba. Nếu đã sử dụng hết ba liều thuốc mà người bị thi hành án chưa chết thì việc thi hành án phải được tạm dừng theo quyết định của Chủ tịch Hội đồng.
Quy trình này có thể được thực hiện bằng máy tiêm thuốc tự động hoặc tiêm trực tiếp, đồng thời toàn bộ quá trình được theo dõi bằng thiết bị y tế và hệ thống ghi hình theo quy định.
Quy định rõ về thuốc sử dụng cho thi hành án tử hình
Nghị định quy định một liều thuốc dùng cho thi hành án tử hình gồm ba loại thuốc tương ứng với ba giai đoạn của quy trình tiêm.
Nguồn thuốc do Bộ Y tế cấp theo đề nghị của Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng. Việc bảo quản, vận chuyển, bàn giao thuốc phải được niêm phong, lập biên bản và quản lý chặt chẽ theo quy định của pháp luật nhằm bảo đảm an toàn và tránh thất thoát.
Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị chuyên dụng
Để phục vụ công tác thi hành án tử hình, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng được giao đầu tư xây dựng nhà thi hành án tử hình và phòng làm việc của Hội đồng thi hành án tại công an cấp tỉnh và đơn vị quân đội cấp quân khu.
Các trang thiết bị phục vụ thi hành án gồm: Giường cố định người bị thi hành án; Máy tiêm thuốc tự động; Máy theo dõi điện tim; Hệ thống camera, màn hình và thiết bị ghi hình; Các dụng cụ y tế cần thiết khác.
Việc quy định cụ thể về cơ sở vật chất và trang thiết bị giúp nâng cao tính chuyên nghiệp, đồng bộ trong tổ chức thi hành án.
Bảo đảm chế độ, chính sách cho người tham gia thi hành án
Nghị định cũng quy định rõ chế độ bồi dưỡng đối với các lực lượng tham gia thi hành án tử hình. Cụ thể:
Thành viên Đội thi hành án tử hình được hưởng mức bồi dưỡng bằng ba lần mức lương cơ sở cho mỗi trường hợp thi hành án và được nghỉ dưỡng theo chế độ của lực lượng vũ trang; Thành viên Hội đồng thi hành án, thư ký hội đồng, cán bộ quản giáo, người ghi âm, ghi hình, khâm liệm, giao tử thi… được hưởng mức bồi dưỡng bằng một lần mức lương cơ sở; Lực lượng bảo đảm an ninh, trật tự, đại diện chính quyền địa phương và điều tra viên được hưởng mức bồi dưỡng bằng một phần hai mức lương cơ sở.
Quy định này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đặc thù, có áp lực tâm lý và yêu cầu nghiệp vụ cao.
Trách nhiệm của các cơ quan, địa phương
Nghị định phân định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và chính quyền địa phương.
Bộ Công an chịu trách nhiệm thống nhất quản lý nhà nước về thi hành án tử hình trong hệ thống công an.
Bộ Quốc phòng tổ chức thực hiện đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền quản lý của quân đội.
Bộ Y tế bảo đảm nguồn thuốc, hướng dẫn bảo quản, sử dụng thuốc và phối hợp đào tạo chuyên môn y tế liên quan.
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm bố trí ngân sách, cấp đất xây dựng địa điểm thi hành án và chỉ đạo các cơ quan địa phương phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự.
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi tổ chức thi hành án có trách nhiệm phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự, thực hiện thủ tục đăng ký khai tử và hỗ trợ công tác mai táng theo quy định.
Việc ban hành Nghị định số 203/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về thi hành án hình sự, bảo đảm việc thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc được thực hiện đúng pháp luật, chặt chẽ, thống nhất và phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.